Skrót dnia - 26 października 2026

70 newsów · wydanie poranne
- DAWKA PORANNA -
Świat

💊🇺🇸 Szczepionka mRNA firm Merck i Moderna przeciw nawrotom czerniaka uzyskała dopuszczenie FDA

Po redukcji ryzyka nawrotu lub zgonu o 42 proc. w III fazie badań eksperymentalna spersonalizowana szczepionka mRNA intismeran, opracowana przez Merck i Modernę, została zatwierdzona przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). W badaniu porównującym terapię łączoną intismeranu z keytrudą wobec samej keytrudy wzięło udział ponad 1000 pacjentów z czerniakiem po usunięciu zmian nowotworowych, u których pozostawało ryzyko nawrotu. Szczepionka jest projektowana indywidualnie pod komórki nowotworowe konkretnego pacjenta; skutki uboczne ograniczały się do zmęczenia i gorączki, bez zdarzeń zagrażających życiu. To pierwszy przypadek masowego zastosowania onkologicznej szczepionki mRNA w medycynie, a trwają już testy tej metody w raku pęcherza moczowego i płuc.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Tech

🔬🇵🇱 SK hynix wynajął 2,8 tys. m kw. w Olivia Centre w Gdańsku na zaawansowane centrum

SK hynix, południowokoreański producent pamięci, wynajął 2,8 tys. m kw. powierzchni w kompleksie biurowym Olivia Centre w Gdańsku. Nowa siedziba ma połączyć stanowiska inżynierów z przestrzenią do pracy zespołowej i rozwojem technologicznym. To jeden z największych najemców w gdańskim kompleksie i wzmocnienie lokalnego sektora zaawansowanych technologii. Decyzja wpisuje się w szerszą ekspansję azjatyckich koncernów półprzewodnikowych w Europie, gdzie szukają dostępu do wykwalifikowanych kadr inżynierskich. Gdańsk od lat buduje pozycję ośrodka IT i elektroniki, przyciągając centra badawczo-rozwojowe zagranicznych firm.

Źródło: Urbanity
Otwórz w aplikacji →
Surowce

⚡🇵🇱 Polskie farmy wiatrowe wyprodukowały w czerwcu o 52 proc. mniej prądu niż rok wcześniej

Według danych Polskich Sieci Elektroenergetycznych w czerwcu 2026 roku polskie elektrownie wiatrowe wyprodukowały około 1,1 TWh energii, o 52 proc. mniej niż rok wcześniej. Problemy zaczęły się już w styczniu, gdy generacja z wiatru wyniosła około 2,5 TWh, o 23 proc. mniej r/r. Łącznie od stycznia do czerwca farmy wiatrowe dostarczyły 10,5 TWh, niemal 15 proc. mniej niż w analogicznym okresie 2025 roku. Wiceprezes Tauronu ds. handlu Krzysztof Zawadzki ocenił, że wietrzność była najgorsza od 10 lat - wykorzystanie mocy farm grupy spadło z 24 proc. do 19,8 proc., a produkcja energii zmniejszyła się o 14,6 proc. r/r. Tauron wypracował w pierwszym półroczu 245 mln zł EBITDA w segmencie OZE wobec 318 mln zł rok wcześniej (spadek o 23 proc.), na co wpłynęły też niższe ceny energii i świadectw pochodzenia. Produkcja z farm wiatrowych PGE spadła o 13 proc. r/r, a EBITDA segmentu OZE wyniosła 937 mln zł (spadek o ok. 3 proc.), częściowo zrekompensowany większym wykorzystaniem elektrowni wodnych szczytowo-pompowych. Polenergia wyprodukowała 568 GWh (spadek o 16 proc.), przy EBITDA grupy 214 mln zł, z czego 193,8 mln zł z lądowych farm wiatrowych.

Źródło: Portal Skarbiec.biz
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Od 1 listopada opłata manipulacyjna 2 euro na przesyłki spoza UE - zapowiada szef KAS Marcin Łoboda

Opłata w wysokości 2 euro będzie pobierana jako ryczałt za pozycję w zgłoszeniu celnym dla przesyłek o wartości poniżej 150 euro, wysyłanych z państw trzecich do konsumentów w UE. Jej wysokość określiła Komisja Europejska, a pobór będzie prowadził organ celny przyjmujący zgłoszenie - analogicznie do cła tymczasowego w wysokości 3 euro od pozycji, obowiązującego od początku lipca w miejsce wcześniejszego zwolnienia. Szef KAS Marcin Łoboda wskazał, że celem jest obniżenie napływu przesyłek o małej wartości do Unii w związku z dynamicznym wzrostem e-commerce oraz pokrycie kosztów analizy ryzyka, kontroli i obsługi celnej. Reforma przenosi też większą część obowiązków celnych na sprzedawców i platformy sprzedażowe, które będą odpowiadać za przekazywanie danych organom celnym i rozliczanie należności. Łoboda podkreślił, że mimo spadku obrotów na likwidacji zwolnienia z cła korzysta budżet.

Źródło: PolsatNews.pl
Otwórz w aplikacji →
AI

🤖 Spadkobiercy Elvisa Presleya pozywają Anthropic za użycie 274 piosenek do trenowania modeli; żądają ponad 41 mln USD

Pozew złożyła w piątek Authentic Brands Group, organizacja licencyjna kontrolująca katalog muzyczny i wizerunek Elvisa Presleya. Spółka zarzuca Anthropic bezprawne wykorzystanie 274 utworów „Króla", w tym „Can't Help Falling in Love", „All Shook Up" i „A Little Less Conversation", do trenowania modelu Claude. Pełnomocnik powodów Richard Busch twierdzi w pozwie, że Anthropic zbudowała cały model biznesowy na naruszeniach praw autorskich „w skali nigdy wcześniej niespotykanej", a wprowadzone zabezpieczenia (guardrails) były nieskuteczne i wdrożone dopiero po wykryciu procederu. Powodowie żądają 150 tys. USD za każdy naruszony utwór, czyli około 41 mln USD (ok. 31 mln GBP). To jedna z pierwszych spraw wytoczonych bezpośrednio przez spadkobierców artysty przeciw deweloperowi AI - wcześniej pozwy składali RIAA oraz wytwórnie Sony, Universal i Warner Records, więc wyrok może wyznaczyć precedens dla całej branży generatywnej muzyki.

Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →

🇵🇱 PKP PLK zakończyły testy GSM-R na Centralnej Magistrali Kolejowej; pociągi mają jeździć 250 km/h

PKP Polskie Linie Kolejowe pomyślnie zakończyły testy cyfrowego systemu łączności GSM-R na Centralnej Magistrali Kolejowej, potwierdzając jego prawidłowe działanie przy prędkości 250 km/h. Był to warunek przejścia do kolejnej fazy projektu, czyli testów europejskiego systemu sterowania ruchem ETCS poziomu 2. GSM-R wraz z ETCS tworzą interoperacyjny system ERTMS, podnoszący bezpieczeństwo prowadzenia ruchu. Wykonawca GSM-R - konsorcjum Nokia Solutions and Networks, Fonon i SPC-2 - wybudował na ok. 224 km odcinku CMK 35 obiektów radiokomunikacyjnych wraz z częścią technologiczną i sieciową oraz zabudował nowe komputerowe urządzenia zabezpieczające ruch. Docelowo prędkość 250 km/h ma skrócić przejazd 224 km między Grodziskiem Mazowieckim i Zawierciem Pendolino do 57 minut, a czas połączeń EIP między Warszawą a południem Polski może się zmniejszyć o nawet 25 minut. Wartość przedsięwzięcia przekracza 3 mld zł. Po zakończeniu prac i procesu certyfikacyjnego Urząd Transportu Kolejowego wyda zezwolenia na dopuszczenie podsystemu sterowania do eksploatacji, a pociągi Pendolino mają jeździć z prędkością 250 km/h rozkładowo od grudnia 2027 r.

Źródło: wnp.pl
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇪🇺🇨🇳 Komisja Europejska rozważa środki ochronne wobec importu z Chin, m.in. kontyngenty lub cła

Komisja Europejska rozważa nowe środki ochronne wobec importu z Chin, obejmujące m.in. chemikalia, tworzywa sztuczne, maszyny przemysłowe i żelazostopy. Propozycje mogą przybrać formę kontyngentów importowych lub dodatkowych ceł, w zależności od wybranego instrumentu i objętych produktów - Bruksela nie ogłosiła jeszcze finalnej listy towarów ani daty wdrożenia. Podstawą są dane o deficycie handlowym: w 2025 r. import towarów z Chin do UE osiągnął 559,5 mld euro przy eksporcie 199,5 mld euro, co daje deficyt 359,9 mld euro i czyni Chiny największym źródłem importu Wspólnoty. Dyskusje nabrały tempa po szczycie UE z 16 października, na którym przywódcy poparli twardsze podejście do Pekinu; przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała środki wykraczające poza porozumienie o ograniczeniu importu chińskich samochodów hybrydowych, a prezydent Francji Emmanuel Macron wskazał chemikalia, tworzywa sztuczne i żelazostopy jako priorytety. Europejscy producenci skarżą się na tańszy import, wysokie koszty energii i słaby popyt, ostrzegając przed zamknięciami fabryk i redukcją zatrudnienia. Równolegle Bruksela prowadzi negocjacje z Pekinem, a ministrowie handlu UE podkreślają potrzebę skoordynowanego stanowiska przy utrzymaniu dialogu.

Źródło: Business Upturn
Otwórz w aplikacji →
Surowce

⚡🇪🇺 Ceny gazu w Europie wzrosły do 97 euro za MWh, najwyżej od 2022 roku

Ceny gazu w Europie wzrosły do 97 euro za MWh po porannym przekroczeniu 90 euro za MWh, najwyżej od 2022 roku. Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Endex Dutch TTF) zwyżkują o 3,2 proc. do 96,88 euro za MWh, po wcześniejszym wzroście o 3,5 proc. do 97 euro za MWh. Powodem jest niepokój o dostawy paliwa w sezonie grzewczym: zapasy w magazynach UE wynoszą 74,6 proc. wobec 5-letniej średniej 89,5 proc., a w magazynach znajduje się 846,39 TWh gazu - najniższy poziom od kilkunastu lat. W Niemczech zapełnienie magazynów to 61,5 proc. przy średniej 88,3 proc., podczas gdy w Polsce 99,1 proc. (36,51 TWh) wobec średniej 98,3 proc. Analitycy wskazują, że uspokojenie rynków paliw jest coraz mniej prawdopodobne wobec działań wojennych na Bliskim Wschodzie - prezydent USA Donald Trump mówił w piątek o możliwości przejęcia Iranu i jego ropy oraz o kontroli nad cieśniną Ormuz, a według "New York Times" USA i Izrael przygotowują plany intensywnych uderzeń w irańską infrastrukturę energetyczną po wyborach 3 listopada; w niedzielę wspierani przez Iran rebelianci Huti poinformowali o ataku na lotnisko w Rijadzie i dwie saudyjskie bazy.

Wpływ na rynek: ↑ gaz TTF - zapasy w magazynach UE 74,6 proc. wobec 5-letniej średniej 89,5 proc. podbijają ceny do 97 euro za MWh
Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Surowce

⚡🇪🇺 Ceny gazu w Europie wzrosły do 97 euro za MWh, najwyżej od 2022 roku

Ceny gazu w Europie wzrosły do 97 euro za MWh po porannym przekroczeniu 90 euro za MWh, najwyżej od 2022 roku. Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Endex Dutch TTF) zwyżkują o 3,2 proc. do 96,88 euro za MWh, po wcześniejszym wzroście o 3,5 proc. do 97 euro za MWh. Powodem jest niepokój o dostawy paliwa w sezonie grzewczym: zapasy w magazynach UE wynoszą 74,6 proc. wobec 5-letniej średniej 89,5 proc., a w magazynach znajduje się 846,39 TWh gazu - najniższy poziom od kilkunastu lat. W Niemczech zapełnienie magazynów to 61,5 proc. przy średniej 88,3 proc., podczas gdy w Polsce 99,1 proc. (36,51 TWh) wobec średniej 98,3 proc. Analitycy wskazują, że uspokojenie rynków paliw jest coraz mniej prawdopodobne wobec działań wojennych na Bliskim Wschodzie - prezydent USA Donald Trump mówił w piątek o możliwości przejęcia Iranu i jego ropy oraz o kontroli nad cieśniną Ormuz, a według "New York Times" USA i Izrael przygotowują plany intensywnych uderzeń w irańską infrastrukturę energetyczną po wyborach 3 listopada; w niedzielę wspierani przez Iran rebelianci Huti poinformowali o ataku na lotnisko w Rijadzie i dwie saudyjskie bazy.

Wpływ na rynek: ↑ gaz TTF - zapasy w magazynach UE 74,6 proc. wobec 5-letniej średniej 89,5 proc. podbijają ceny do 97 euro za MWh
Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢🇪🇺 Ceny gazu w Europie sięgnęły nowych maksimów od 2022 roku z powodu napięć na Bliskim Wschodzie

W poniedziałek presję na ceny gazu w Europie zwiększyły prognozy ochłodzenia, ograniczona globalna podaż i ryzyko konkurencji o dostawy LNG między Europą a Azją - kontrakty TTF z dostawą w kolejnym miesiącu drożały około 9:00 o 3,2 proc., do 96,88 euro za MWh, utrzymując poziom najwyższy od kryzysu energetycznego z 2022 roku. Według Bloomberga Iran przygotowuje się na możliwość wznowienia amerykańskich bombardowań i planuje działania odwetowe w regionie, co dodatkowo podbija niepewność w rejonie Zatoki Perskiej. Drożejący gaz przełożył się na ceny energii elektrycznej: francuskie kontrakty terminowe z dostawą w kolejnym miesiącu przekroczyły 200 euro za MWh, po raz pierwszy od stycznia 2023 roku. Magazyny gazu w UE są wypełnione w około 75 proc. - to najniższy poziom o tej porze roku od 2009 roku; w Niemczech zapasy wynoszą nieco ponad 61 proc., a import LNG w październiku pozostaje poniżej poziomu z analogicznego okresu ubiegłego roku.

Wpływ na rynek: ↑ gaz TTF - kontrakty TTF drożały o 3,2 proc. do 96,88 euro za MWh, najwyżej od 2022 roku, przy niskich zapasach w magazynach UE
Źródło: Puls Biznesu
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇮🇷🇶🇦 Katarski urzędnik złożył w niedzielę wizytę w Teheranie w ramach mediacji

Katarski zespół mediacyjny przebywał w Teheranie w niedzielę w ramach wysiłków koordynowanych ze Stanami Zjednoczonymi, których celem jest obniżenie napięcia regionalnego - poinformował Reutersa urzędnik zaznajomiony ze sprawą. Wizyta stawia Dohę w centrum próby przełamania dyplomatycznego impasu w sytuacji rosnącego ryzyka wznowienia walk. Prezydent Donald Trump w niedzielnym wywiadzie dla Fox News przedstawił wybór w ostrych słowach: „Czy zawrę z nimi umowę, czy ich skończę? To jedyne pytanie”. Zapytany tego samego dnia, czy amerykańskie uderzenia mogą zostać wznowione, odparł: „Dziś nie będzie uderzenia”, nie wykluczając jednak akcji militarnej w późniejszym terminie. Rzecznik MSZ Iranu Esmaeil Baghaei przekazał w niedzielę, że między Teheranem a Waszyngtonem nadal krążą wiadomości za pośrednictwem mediatorów i że Iran nie zamknął okna dyplomacji. Strony pozostają jednak podzielone co do warunków szerszego porozumienia - Waszyngton uzależnia jego zawarcie od kwestii zdolności nuklearnych Iranu, a Trump powiedział stacji FOX 2 Detroit, że wojna nie zakończy się, dopóki USA nie upewnią się, że Teheran nie ma zdolności nuklearnych, dodając: „Zawrę wielką umowę. Jestem nastawiony długoterminowo, nie krótkoterminowo”. Ambasador Iranu w Pakistanie mówił w sobotę, że Teheran jest gotów wznowić negocjacje w ramach zawartego w czerwcu tymczasowego porozumienia brokerskiego z Pakistanem i zaproponował za pośrednictwem Islamabadu ponowne otwarcie Cieśniny Ormuz w zamian za zniesienie amerykańskiej blokady morskiej. Czerwcowe porozumienie, wypracowane z pomocą Kataru, miało przywrócić żeglugę, znieść blokadę i rozpocząć negocjacje nad szerszym układem dotyczącym programu nuklearnego Iranu. Dyplomata oskarżył Trumpa o podważanie najnowszych wysiłków dyplomatycznych przez podtrzymywanie blokady.

Wpływ na rynek: ↓ Ropa Brent - mediacja Kataru w Teheranie obniża ryzyko wznowienia walk w regionie
Źródło: Iran International
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇨🇿 Tysiące ludzi wyszło na ulice Pragi, protestując przeciw planom rządu Czech dotyczącym zmiany finansowania mediów publicznych.

W niedzielę na Rynku Starego Miasta w Pradze zgromadziło się kilkadziesiąt tysięcy osób, protestując pod hasłem „Ręce precz od mediów” przeciwko rządowemu projektowi zniesienia abonamentu i uzależnienia mediów publicznych od budżetu państwa. Organizatorem manifestacji jest stowarzyszenie „Milion chwil dla demokracji”, a obywatele sprzeciwiają się także trybowi procedowania ustawy - rządowa większość skierowała ją do dalszych prac, blokując dyskusję i wyznaczając głosowanie w pierwszym czytaniu na godzinę 4.36 rano. Ta nocna godzina stała się głównym symbolem protestu; Mikuláš Minář ostro skrytykował taki tryb, pytając, czy kluczowe decyzje zapadają „w sposób mafijny”, i wezwał premiera Andreja Babiša do publicznej debaty telewizyjnej. Według ekspertów nowe przepisy przyniosą cięcia wydatków programowych o minimum 14 proc. w telewizji i 16 proc. w radiu publicznym, co może uderzyć m.in. w produkcje dla dzieci - symbolem tego były papierowe czapki nawiązujące do kultowego „Wieczerniczka”. Przeciwko zmianom protestują środowiska dziennikarskie, organizacje międzynarodowe oraz prezydent Petr Pavel, a na placu skandowano hasła „Mamy tego dosyć” i żądano dymisji premiera.

Źródło: Newsmax Polska
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

💊🇵🇱 W 13 szpitalach w Polsce zarobki lekarzy przekraczały 2 mln zł rocznie

Dziennikarze Polsat News ustalili, że co najmniej 213 medyków w Polsce zarobiło w ciągu roku ponad milion złotych, a w 13 szpitalach pensje lekarzy przekraczały 2 mln zł rocznie. Ustalenie szczegółów nie było łatwe - spośród 590 zapytanych placówek jedynie 19 ujawniło pełne dane o najlepiej opłacanych lekarzach. Skala zarobków w publicznej służbie zdrowia może wywołać dyskusję o wydatkach NFZ i strukturze wynagrodzeń w ochronie zdrowia.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Tech

🔒🇵🇱 CERT Polska: 852 reklamy na Facebooku kierowały do 17 złośliwych aplikacji w Google Play

Analitycy CERT Polska namierzyli pierwszą partię podejrzanych reklam 14 września 2026 roku, a dalsze dochodzenie ujawniło znacznie większą operację. Łącznie zabezpieczono 1235 reklam wyświetlanych na platformach Mety pod 74 nazwami profili, z czego 852 reklamy publikowane pod 60 nazwami powiązano z 17 aplikacjami w Google Play. W sześciu programach potwierdzono obecność komponentów odpowiedzialnych za oszukańcze płatności lub bezpośrednie powiązania z takim kodem; pozostałe 11 zawierało moduły pobierające kolejne elementy, ale nie udało się odzyskać końcowych komponentów realizujących oszustwo. Schemat zaczynał się od reklamy na Facebooku z ostrzeżeniem, że aplikacja do PDF straciła ważność, po czym użytkownik trafiał do Google Play i instalował np. „Messenger Pro” - w rzeczywistości komunikator SMS z ukrytym mechanizmem uruchamiania płatnych usług. Programy mogły aktywować usługi SMS Premium bez świadomego udziału użytkownika: w jednym przypadku jednorazowa opłata wynosiła 30,75 zł, w innym subskrypcja 17 zł co siedem dni. Kamil Sadkowski z ESET podkreśla, że kampania wykorzystuje „swoisty łańcuch zaufania” - reklama w znanej platformie i przejście do oficjalnego sklepu obniżają czujność, a przestępcy nie muszą już przekonywać do bezpieczeństwa własnej strony. Ekspert zaznacza, że obecność w oficjalnym sklepie to ważny element bezpieczeństwa, ale nie gwarancja braku złośliwego kodu.

Źródło: interaktywnie.com
Otwórz w aplikacji →
Rynki

📦🇵🇱 InPost zakończył notowania na giełdzie Euronext w Amsterdamie; 23 października akcje zostały formalnie wycofane z obrotu

Ostatnie transakcje na akcjach InPostu na Euronext Amsterdam zawarto 22 października, a 23 października papiery zostały formalnie wycofane z obrotu, kończąc blisko sześcioletnią obecność spółki na holenderskim parkiecie. Finalizacja wykupu przez konsorcjum Advent International, FedEx, PPF oraz A&R Investments Rafała Brzoski nastąpiła po tym, jak w dodatkowym okresie zapisów konsorcjum skupiło łącznie 98,49% akcji - przekroczenie pułapu 95% otworzyło ścieżkę przymusowego wykupu resztek papierów od drobnych inwestorów. Oferta po 15,60 euro za akcję, ogłoszona 9 lutego, wyceniła całą Grupę InPost na 7,8 mld euro; cena zawierała ponad 50-procentową premię do wcześniejszego kursu, ale była niższa od 16 euro płaconych przy IPO w 2021 roku. Rozliczenie transakcji z dogrywki zapisów oraz wypłata gotówki dla sprzedających nastąpiły 14 października, a 18 sierpnia Komisja Europejska zatwierdziła przejęcie, uznając profile InPostu i FedExu za komplementarne. Procedura trwała blisko 10 miesięcy - od lakonicznego komunikatu z 6 stycznia o otrzymaniu wstępnej, niewiążącej oferty. Agencja Moody's poddała rating InPostu przeglądowi z uwagi na zadłużenie zaciągane na finansowanie zakupu.

Źródło: Bankier.pl
Otwórz w aplikacji →

🇧🇷📈 Wybory prezydenckie w Brazylii: wygrana Luli i reakcja rynków

Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇧🇷📈 Fundusz ETF brazylijskiej giełdy EWZ spada o 12% po objęciu prowadzenia przez Lulę w drugiej turze wyborów prezydenckich.

Luiz Inácio Lula da Silva wygrał niedzielną drugą turę wyborów prezydenckich w Brazylii, pokonując senatora Flávio Bolsonaro. Reakcja rynku była natychmiastowa i gwałtowna: notowany w USA fundusz iShares MSCI Brazil ETF (EWZ) tracił w handlu nocnym na Robinhood nawet 18%, a według nagłówka spadek sięgnął 12%. Państwowy koncern naftowy Petrobras (PBR) zniżkował 12%, a MercadoLibre (MELI), dla którego Brazylia jest największym rynkiem, spadł o 5%. Przesądzenie wyborów oznacza kontynuację rządów lewicy, co inwestorzy odczytują jako ryzyko dla dyscypliny fiskalnej i polityki wobec spółek państwowych. Szeroki indeks Nasdaq zanotował tymczasem rekordowe zamknięcie, a Nvidia osiągnęła historyczne maksimum.

Wpływ na rynek: ↓ EWZ, ↓ PBR - wygrana Luli uderza w brazylijskie akcje, a fundusz EWZ i Petrobras tracą po 12%
Źródło: Investor's Business Daily
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇧🇷 Lula da Silva wygrał wybory prezydenckie w Brazylii, pokonując Flavio Bolsonaro i zdobywając czwartą kadencję

Po niedzielnym przedłużeniu głosowania o dwie godziny Luiz Inácio Lula da Silva zwyciężył w drugiej turze wyborów prezydenckich w Brazylii, zdobywając 51,75% głosów przy niemal 99% policzonych głosów; jego rywal Flavio Bolsonaro otrzymał 48,25%. Trzy tygodnie wcześniej Lula przegrał pierwszą turę różnicą 2,2 mln głosów, a w niedzielę wygrał przewagą 4,3 mln - po raz pierwszy od powrotu demokracji w latach 80. zdobywca drugiego miejsca w pierwszej turze wygrał drugą. Kluczem okazała się frekwencja: absencja spadła z rekordowych 21,08% w pierwszej turze do 19,21%, co sprzyjało wyborcom Luli mieszkającym dalej od lokali wyborczych. Zwycięstwo oznacza czwartą kadencję 81-letniego polityka, który urodził się w ubóstwie na wsi, był liderem związkowym w São Paulo i w 2002 r. został pierwszym wybranym prezydentem Brazylii z klasy robotniczej. Porażka jest ciosem dla obozu Bolsonaro - Jair Bolsonaro odsiaduje 27-letni wyrok za próbę zamachu stanu i liczył na uwolnienie oraz rolę w rządzie syna. Rano sędzia Sądu Najwyższego Cristiano Zanin przedłużył głosowanie z godz. 17 do 19 czasu lokalnego po skardze sztabu Luli dotyczącej opóźnień transportu publicznego, a Najwyższy Trybunał Wyborczy wstrzymał wtedy liczenie głosów.

Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🛢🇧🇷 Akcje Petrobrasu spadają o ponad 10 proc. po wygranej Luli da Silvy w wyborach prezydenckich w Brazylii

Akcje Petrobrasu, brazylijskiego koncernu naftowego kontrolowanego przez państwo, spadły o ponad 10 proc. dzień po niedzielnym zwycięstwie Luiza Inácio Luli da Silvy nad Flávio Bolsonaro w drugiej turze wyborów prezydenckich. Inwestorzy obawiają się, że nowa administracja może zmienić politykę energetyczną spółki, w tym zwiększyć ingerencję państwa w kształtowanie cen paliw i strategię inwestycyjną. W przeszłości rządy Luli krytykowano za naciski na ograniczanie cen paliw kosztem marż i dywidend koncernu. Petrobras jest jednym z największych producentów ropy na świecie, a jego wycena silnie reaguje na sygnały dotyczące polityki fiskalnej i regulacyjnej Brazylii. Lula zdobył w niedzielę 51,75% głosów przy niemal 99% policzonych głosów i obejmie urząd po raz czwarty.

Wpływ na rynek: ↓ PBR - inwestorzy obawiają się większej ingerencji państwa w ceny paliw i strategię Petrobrasu
Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇧🇷 Brazylijska giełda spada o 20% po niespodziewanym zwycięstwie Luli w wyborach prezydenckich

Po skali nocnej wyprzedaży na amerykańskich funduszach spadek brazylijskiej giełdy pogłębił się do 20%, czyli o 8 punktów procentowych więcej niż pierwotnie raportowano po zwycięstwie Luli. Sąd wyborczy Brazylii potwierdził, że Luiz Inacio Lula da Silva wygrał w niedzielę 25 października czwartą kadencję prezydencką, pokonując senatora Flavio Bolsonaro, najstarszego syna byłego prezydenta Jaira Bolsonaro. Wynik okazał się zaskoczeniem, które przeczyło sondażom, precedensowi i ogólnoświatowemu trendowi antyrządowemu, hamując falę zwycięstw prawicy w Ameryce Łacińskiej. Gwałtowna reakcja inwestorów odzwierciedla obawy o powrót polityki fiskalnej i społecznej z wcześniejszych kadencji Luli. Wcześniej notowany w USA fundusz iShares MSCI Brazil ETF (EWZ) tracił w handlu nocnym na Robinhood nawet 18%, państwowy koncern naftowy Petrobras (PBR) zniżkował 12%, a MercadoLibre (MELI) spadł o 5%.

Wpływ na rynek: ↓ EWZ, ↓ PBR - zwycięstwo Luli wywołało wyprzedaż brazylijskich aktywów, giełda traci 20%
Źródło: The Economic Times
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇺🇸🇧🇷 Elon Musk twierdzi, że wyniki wyborów prezydenckich w Brazylii wyglądają „dość dziwnie”

Po niedzielnym przedłużeniu głosowania i wstrzymaniu liczenia głosów przez Najwyższy Trybunał Wyborczy Elon Musk, właściciel serwisu X, określił wyniki brazylijskich wyborów prezydenckich jako „dość dziwne”, co wywołało kolejną falę dyskusji o procesie wyborczym i podziałach politycznych w Brazylii. Jego komentarz wpisuje się w trwający od lat spór z brazylijskimi władzami o moderację treści i odpowiedzialność platform - w 2024 roku X został czasowo zawieszony w Brazylii, zanim sąd nakazał przywrócenie dostępu po spełnieniu wymogów. Dokładne brzmienie cytatu i jego kontekst nie zostały niezależnie potwierdzone, a sama opinia nie stanowi dowodu na jakiekolwiek nieprawidłowości wyborcze. Sprawa ma charakter polityczno-medialny, bez bezpośredniego przełożenia na wycenę aktywów. W niedzielę sędzia Sądu Najwyższego Cristiano Zanin przedłużył głosowanie o dwie godziny na wniosek sztabu Luiza Inacio Luli da Silvy, a TSE wstrzymał wtedy publikację cząstkowych wyników.

Źródło: opitanglobalmedia.com
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇧🇷 Lula wygrał drugą turę wyborów prezydenckich w Brazylii z około 52% głosów

Luiz Inácio Lula da Silva wygrał niedzielną drugą turę wyborów prezydenckich w Brazylii, pokonując prawicowego senatora Flávio Bolsonaro stosunkiem około 52% do 48% głosów, z przewagą ponad 4 mln głosów. To całkowite odwrócenie nastrojów wyborczych - Lula przegrał pierwszą turę 4 października i został pierwszym od 1989 roku kandydatem, który mimo porażki w pierwszej turze ostatecznie zdobył prezydenturę. Pierwsza reakcja rynkowa jest gwałtowna: notowany w Tokio ETF na indeks Bovespa spadł w handlu azjatyckim blisko 15%, co pokazuje, że inwestorzy pozycjonowali się na zwycięstwo Bolsonaro. Ruch ten odbył się jednak przy bardzo niskim obrocie, więc należy go traktować jako skrajnie przesadzony i prawdopodobnie górną granicę reakcji dla ETF-ów notowanych w USA i Europie. Prawdziwy test nadejdzie wraz z otwarciem lokalnego rynku w São Paulo, gdzie płynność jest nieporównywalnie większa - kluczowe będzie, czy spadek w okolicach 15% się utrzyma, czy pojawią się szybcy kupujący grający na przesadzoną reakcję. Goldman Sachs wyraźnie zaznacza, że jego szacunki to scenariusz ekstremalny, a nie prognoza bazowa. ETF na MSCI Brazil (IBZL.NL) wraz z kontraktem futures BRAComp mocno wzrosły po pierwszej turze; powrót obu instrumentów do poziomów z 2 października oznaczałby spadek o około 10-11% na otwarciu. Real czeka najtrudniejsza sesja od dawna - scenariusz +10% dla USD/BRL jest ekstremalny, ale nawet jego ułamek odwróciłby wielotygodniowy trend umacniania się brazylijskiej waluty budowany pod zwycięstwo Bolsonaro; USD/BRL może wrócić w okolice 5,2. Kluczowe będzie też zachowanie krzywej dochodowości - skok długiego końca o około 200 pb przywróciłby premię za ryzyko fiskalne, która będzie towarzyszyć realowi przez całą czwartą kadencję Luli ze względu na jego historię wydatków socjalnych. Na rynku soi odpowiedź już jest: kontrakty w Chicago spadły do dwumiesięcznego minimum, bo inwestorzy zakładają, że Lula pogłębi relacje handlowe z Chinami, największym odbiorcą brazylijskiej soi - słabszy real i większy focus na eksport do Chin mogą uczynić Brazylię jeszcze bardziej agresywnym cenowo konkurentem dla amerykańskiej soi.

Źródło: XTB.com
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇨🇳🇪🇺 Chińskie marki samochodów po raz pierwszy wyprzedziły japońskie w sprzedaży w Europie

Chińskie koncerny motoryzacyjne po raz pierwszy sprzedały w Europie więcej samochodów niż marki japońskie, co otwiera nową fazę ich ekspansji - z eksportu przechodzą na lokalną produkcję. Liderem lokalizacji jest BYD, który w tym roku ma uruchomić zakład w Segedynie na Węgrzech o docelowej zdolności 300 tys. aut rocznie; będą tam powstawać kompaktowe modele elektryczne, m.in. Dolphin Surf i Atto 2. To pierwsza europejska baza produkcyjna BYD w segmencie aut osobowych. Motywacją są cła: chińskie BEV objęte są standardową stawką importową 10 proc. plus cła wyrównawcze od 7,8 do 35,3 proc. w zależności od producenta - BYD płaci dodatkowe 17 proc., Geely 18,8 proc., a SAIC Motor 35,3 proc. Produkcja w UE pozwala te opłaty ominąć, obniża koszty transportu i ułatwia współpracę z lokalnymi dostawcami. Węgry przyciągają chińskich inwestorów relatywnie niskimi kosztami pracy i rozwiniętym łańcuchem dostaw motoryzacyjnych. SAIC Motor, sprzedający głównie pod marką MG, rozważa własny zakład w Europie, a inne koncerny (m.in. Chery i Geely) wchodzą w sojusze z zachodnimi producentami borykającymi się ze słabym popytem, kosztowną elektryfikacją i wolnymi mocami produkcyjnymi. Ekspansja stanowi bezpośrednie wyzwanie dla Hyundai Motor Group, który przez dekady budował europejską sieć produkcyjną. W tle chińskie firmy zmagają się z ostrą konkurencją i nadmiarem mocy w kraju, a strategia lokalizacji ma zweryfikować, czy ich przewagi kosztowe, skala i technologia EV zadziałają także poza Chinami.

Źródło: The Korea Herald
Otwórz w aplikacji →
Tech

🔒🇯🇵 GMO Internet wypłaci klientom FX rekompensaty i 5000 jenów po cyberataku

GMO Internet poinformowało, że klienci jego usługi handlu walutami (FX) otrzymają rekompensatę za straty wynikające z nieautoryzowanego dostępu w wyniku cyberataku, a wszyscy klienci dostaną dodatkowo 5000 jenów (ok. 41 SGD) jako „wstępny gest dobrej woli” - poinformował w blogu z 25 października CEO Masatoshi Kumagai. Firma zapowiedziała też bezpłatną usługę zastępczą na sześć miesięcy i przyznała, że na razie nie potrafi oszacować wpływu tych wypłat na wyniki finansowe. GMO ujawniło, że otrzymało żądanie okupu od podmiotu uważanego za sprawcę ataku wraz z groźbą ujawnienia danych firmy i klientów; spółka odmówiła zapłaty i koordynuje działania z policją. Akcje GMO, wyceniane na 2,6 mld USD na zamknięciu 23 października, spadły o prawie 16 proc. do czteromiesięcznego minimum, podczas gdy indeks w Tokio zyskał 0,2 proc. Tło: w październiku japońskie firmy dotknęła fala cyberataków, a po ujawnieniu krytycznych luk w języku PHP strony rządowe i korporacyjne w Japonii, Europie i innych regionach były w ostatnim tygodniu niedostępne wskutek milionów prób włamań. 23 października Japonia zapowiedziała powołanie zespołu symulującego ataki z użyciem AI w celu wykrywania słabości systemów, a Kumagai zaapelował do rządu o zastosowanie środków cyberobrony, w tym potencjalnie ataków na wrogie serwery neutralizujące zagrożenia.

Źródło: The Straits Times
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇮🇷🇷🇺 P.o. ministra ropy Iranu zapowiada rozszerzenie współpracy gazowej z Rosją na szczycie GECF w Moskwie

W Moskwie odbędzie się ósmy szczyt głów państw i rządów Gas Exporting Countries Forum (GECF); 28. spotkanie ministerialne forum zaplanowano na 26 października. W skład GECF wchodzi 12 pełnych członków, którzy łącznie kontrolują około 70 proc. światowych potwierdzonych zasobów gazu ziemnego, odpowiadają za 38 proc. komercyjnej produkcji gazu i 42 proc. globalnego eksportu. P.o. ministra ropy Iranu Hamid Bovard zapowiedział, że Teheran będzie dążył do rozszerzenia współpracy gazowej z Rosją, m.in. w zakresie zagospodarowania złóż, wymiany gazu i koordynacji polityki eksportowej. Iran chce przedstawić swoje stanowisko na szczycie oraz przeprowadzić rozmowy dwustronne z ministrami, poruszając kwestie ochrony infrastruktury energetycznej w czasie konfliktów, tworzenia wspólnego rynku gazu ziemnego i koordynacji polityki eksportowej. Bovard podkreślił dobre relacje z rosyjskimi spółkami energetycznymi, z którymi Iran podpisał kontrakty na zagospodarowanie złóż i prowadzi negocjacje dotyczące wymiany gazu. W niedzielę 25 października zaplanowano posiedzenie zarządu GECF oraz nadzwyczajne spotkanie wysokich urzędników pod przewodnictwem wiceministra ropy ds. międzynarodowych i handlu Alego-Mohammada Mousaviego, które finalizowały kluczowe dokumenty, w tym deklarację końcową szczytu.

Źródło: Egypt Oil & Gas
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Komisja zdrowia złoży projekt ustawy antyalkoholowej 2.0: zakaz małpek, nocna prohibicja i minimalna cena alkoholu

Projekt nowelizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości ma zostać złożony przez sejmową komisję zdrowia prawdopodobnie na przełomie roku. Oprócz zakazu sprzedaży tzw. małpek ma zawierać bezwitrynową sprzedaż alkoholu na stacjach paliw - klient nie zobaczy butelek, podobnie jak przy papierosach. Wiceprzewodnicząca komisji Wioleta Tomczak (Polska 2050) wskazuje, że badania grupy abstynentów z Gdańska pokazują, iż 70-80 proc. osób w kryzysie alkoholowym kupuje alkohol na stacjach. W projekcie ma się też pojawić minimalna cena alkoholu jako dopełnienie zakazu promocji cenowych. Tomczak tłumaczy opóźnienie tych zapisów koniecznością notyfikacji w UE i krajach wspólnego handlu, co wydłużyłoby proces legislacyjny o około rok. Równolegle w tym tygodniu Senat zajmie się ustawą antyalkoholową przyjętą kilka tygodni temu przez Sejm - przewiduje ona nocną prohibicję w godz. 22.00-6.00 (z wyłączeniem m.in. lokali gastronomicznych), możliwość ograniczeń gminnych w godz. 21:00-22:00 lub 6:00-9:00 oraz całkowity zakaz reklamy i promocji napojów alkoholowych, w tym piwa, z karą grzywny od 30 tys. do 1 mln zł lub ograniczenia wolności.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🏠🇵🇱 Rynek mieszkań zaczyna weryfikować fliperów - dramat inwestorów dopiero się zaczyna

Opłacalność transakcji fliperskich spadła i obecnie zbliża się do poziomu zwrotu z lokat bankowych - wynika z najnowszych zestawień przekazywanych przez pośredników nieruchomości. Z rynku odpływają przede wszystkim fliperzy-amatorzy, dla których obrót mieszkaniami był dodatkowym źródłem dochodu, a nie pełnoprawnym biznesem z zapleczem. Klasycznych fliperów działających w krótkim terminie jest wyraźnie mniej niż przed 2022 rokiem. Głównym hamulcem jest koniunktura rynkowo-kredytowa: droższe kredyty i wysokie stopy procentowe uderzają podwójnie - z jednej strony podnoszą koszt finansowania inwestycji, z drugiej ograniczają zdolność kredytową potencjalnych nabywców. Z rynku zniknęli też inwestorzy dostarczający fliperom dodatkowego finansowania. Presję wzmacnia kurcząca się podaż na rynku wtórnym, będącym głównym źródłem towaru dla fliperów - według Łukasza Wydrowskiego, prezesa agencji Estatic Nieruchomości, liczba mieszkań na rynku wtórnym spadła o 20% w Warszawie i o 22% we Wrocławiu. Dodatkowo lokale wykończone przez flipera konkurują z ofertą deweloperów, którzy mogą pozwolić sobie na upusty i oferują gwarancję, co stawia fliperów na straconej pozycji.

Źródło: Forsal.pl
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢 Cena ropy Brent spadła o ponad 2 dolary za baryłkę po medialnej ofensywie Kataru w sprawie zawieszenia broni na Bliskim Wschodzie.

Po medialnej ofensywie Kataru w sprawie zawieszenia broni na Bliskim Wschodzie cena ropy Brent spadła w poniedziałek o ponad 2 dolary za baryłkę. Według Reutersa katarscy mediatorzy udali się w niedzielę do Teheranu w ramach koordynowanej z Waszyngtonem misji deeskalacyjnej. Spadek jest jednak ograniczony, bo ataki Houthi na Arabię Saudyjską nie ustały - w sobotę rebelianci twierdzili, że trafili saudyjskie lotnisko i instalacje naftowe. Notowania WTI utrzymują się na poziomie 100,60 USD, Brent na 109,13 USD, a gaz ziemny poniżej 2,68 USD. Dyrektor wykonawczy IEA Fatih Birol powiedział w poniedziałek w Singapurze, że nie widzi wiarygodnej ścieżki powrotu rynków energii w 2027 roku do stanu sprzed wojny z Iranem. Amerykańskie zapasy ropy spadły trzeci tydzień z rzędu do 412,5 mln baryłek w tygodniu do 16 października i są ok. 3% poniżej pięcioletniej średniej; kontrakty terminowe na gaz w USA spadły w piątek o ok. 6% do dwumiesięcznego minimum, a fundusze hedgingowe zbudowały rekordową krótką pozycję na gazie. W sobotę prezydent Donald Trump zapowiedział 9 października porozumienie z Władimirem Putinem o imporcie rosyjskiego diesla, a według AAA średnia cena benzyny regular wynosi 4,29 dol. za galon wobec 2,98 dol. dzień przed atakami USA i Izraela na Iran w lutym.

Wpływ na rynek: ↓ Ropa Brent, ↓ Ropa WTI - misja mediacyjna Kataru w Teheranie studzi ryzyko eskalacji, Brent spadł o ponad 2 dolary
Źródło: FXEmpire
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🥇 Złoto utrzymuje się w pobliżu trzymiesięcznego minimum przed posiedzeniem Rezerwy Federalnej.

26 października londyńskie złoto spot spadło poniżej 4025,33 USD za uncję, ocierając się o roczne minimum i osiągając najniższy poziom od ponad trzech miesięcy. Srebro spot zeszło do 53,59 USD/oz, najniżej od końca listopada ubiegłego roku. W ubiegłym tygodniu złoto straciło 4,1% i w piątek po raz pierwszy od połowy lipca przełamało psychologiczny poziom 4000 USD/oz. Powodem jest powrót oczekiwań zaostrzenia polityki Fed - według CME FedWatch rynek wycenia 90% szans na utrzymanie stóp na posiedzeniu 28 października i 10% na podwyżkę o 25 pb, ale na grudzień aż 68,9% szans na podniesienie stóp do 4,00-4,25%. Analityk Li Ye ze Shenwan Futures wskazuje, że presję wzmacniają nawracające napięcia USA-Iran, które podbijają ceny ropy i ryzyko inflacyjne. Przesunięcie wyceny z oczekiwań obniżek na ryzyko podwyżek uderzyło też w chińskie spółki surowcowe - Chifeng Gold (600988.SS) chwilami był na dolnym limicie, a Zijin Mining (601899.SS), Zhaojin Gold i Shanjin International również spadały.

Wpływ na rynek: ↓ złoto - rynek wycenia 68,9% szans na podwyżkę stóp Fed w grudniu, co ciąży cenie kruszcu
Źródło: BigGo Finance
Otwórz w aplikacji →

🇸🇦🇸🇬 Saudi Aramco i Singapur: magazynowanie ropy w Jurong Rock Caverns

Otwórz w aplikacji →
Surowce

🇸🇦🇸🇬 Saudi Aramco podpisze umowę intencyjną z Singapurem w sprawie magazynowania ropy w Jurong Rock Caverns

Umowę intencyjną (MoU) ma podpisać Saudi Aramco z singapurskim Energy Market Authority oraz JTC Corporation; negocjacje mają się zakończyć w ciągu kilku miesięcy. Ropa trafi do Jurong Rock Caverns na wyspie Jurong - podziemnych komór na głębokości 150 metrów, o pojemności do 1,47 mln m³, czyli około 9 mln baryłek surowca i kondensatu. Ogłoszenie nastąpiło pierwszego dnia Singapore International Energy Week. Minister energii i handlu Singapuru Tan See Leng podkreślił, że porozumienie wzmocni odporność łańcucha dostaw saudyjskiej ropy w Azji Południowo-Wschodniej i bezpieczeństwo energetyczne Singapuru na wypadek zakłóceń podaży. Książę Abdulaziz bin Salman Al Saud wskazał, że zbliżenie podaży do kluczowych rynków azjatyckich zwiększy elastyczność sieci dostaw w warunkach napięć geopolitycznych zagrażających łańcuchom logistycznym. Aramco magazynuje już ropę w Japonii i Korei Południowej, gdzie lokalne rządy mają pierwszeństwo zakupu zapasów w razie nagłego niedoboru. Źródła nie podają wolumenu ani wartości finansowej planowanego magazynowania.

Źródło: NewsCord
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🇸🇦🇸🇬 Arabia Saudyjska ogłasza plany magazynowania ropy naftowej w Singapurze od 2027 roku

Plan ogłoszono jako sposób na zwiększenie odporności azjatyckiego łańcucha dostaw - poinformował Reuters, powołując się na ministrów energii obu krajów. Magazynowanie ma ruszyć w drugiej połowie 2027 r. Tło rynkowe jest napięte: w piątek notowania wzrosły po atakach jemeńskich bojowników Huti na Arabię Saudyjską, a w sobotę Huti poinformowali o uderzeniu na główne lotnisko w Rijadzie i obiekty naftowe. W niedzielę władze saudyjskie przekazały, że przechwyciły kolejne pociski i drony, a królestwo częściowo wznowiło działalność głównego lotniska mimo zniszczeń. Michael Alfaro z Gallo Partners ocenił, że niepewność geopolityczna podniosła ceny ropy o około 20 dolarów na baryłkę, a jego zdaniem problem ograniczonych mocy rafineryjnych może mieć charakter strukturalny i utrzymywać się do 2027 r. lub dłużej. W piątek amerykański Departament Energii zezwolił na uwolnienie 400 tys. baryłek ropy ze Strategicznych Rezerw Ropy Naftowej, by złagodzić zakłócenia dostaw do rafinerii w Luizjanie.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent - według rozmówcy Reutersa geopolityka podniosła ceny ropy o około 20 USD za baryłkę, a ataki Huti podtrzymują ryzyko podaży
Źródło: Money.pl - portal finansowy
Otwórz w aplikacji →

📱 iPhone Duo: problemy z wyświetlaczem i naprawialność

Otwórz w aplikacji →
Tech

📱 iPhone Duo w teardownie iFixit: 5/10 za naprawialność, rekord wśród składanych, ale ekrany pękają na zgięciu

iFixit ocenił naprawialność iPhone Duo na 5/10 - to najlepszy wynik wśród smartfonów składanych. Test kurzem (fluorescencyjny pył) wypadł lepiej niż u konkurencji: do wnętrza przeniknęło niewiele cząstek, choć pył osiadł w porcie USB-C, siatce głośnika i na ramce, a część dostała się do zawiasu, powodując jego chrupanie. Zawias zebrał mniej kurzu niż w Galaxy Z Fold8 i Pixel 11 Pro Fold; JerryRigEverything odnotował przypadek, w którym cząstki uszkodziły magnesy domykające telefon. Warstwę nano-texture można łatwo zdjąć (wymiana 19 USD z AppleCare+, 49 USD bez), a baterie wyjmuje się po przyłożeniu napięcia - iFixit nazwał to najlepszym doświadczeniem demontażu baterii w składanym telefonie. Zewnętrzny ekran schodzi bez problemu, co ułatwia naprawy, ale wewnętrzny panel wymaga sporo ciepła i pokonania grubej warstwy kleju. Płyta główna jest niestosowana (unstacked) - pierwszy taki iPhone od modelu 8, co pozwoliło zachować smukłość. iFixit wskazuje, że awarie ekranów mogą wynikać z nacisku, uwięzionego pyłu, wielokrotnego zginania lub wady produkcyjnej - a niekoniecznie z fizycznego pęknięcia; wadliwe egzemplarze mają inny kształt zawiasu, a miejsce awarii leży blisko przejścia kabla harmonijkowego i styku kilku krawędzi, gdzie może koncentrować się naprężenie.

Źródło: MacRumors
Otwórz w aplikacji →
Tech

📱 iPhone Duo: dzień po debiucie pojawiły się skargi na pękanie wyświetlacza

Usterka objawia się głośnym, suchym trzaskiem dochodzącym z wnętrza zawiasu podczas otwierania lub zamykania urządzenia, po którym wewnętrzny wyświetlacz ulega zniszczeniu. Pęknięcie bierze początek na środkowym rowku zgięcia i biegnie równą, poziomą linią do aluminiowej krawędzi obudowy, a w miejscu przerwania rozlewa się szeroki pas martwych, świecących na biało pikseli i ekran traci reakcję na dotyk. Pierwsze rozbiórki wskazują na wadę konstrukcyjną lub materiałową mechanizmu, a nie zmęczenie elastycznego szkła - pod wyświetlaczem pracuje ruchomy element zawiasu połączony z górną płytą wsporczą, znacznie cieńszy od sąsiednich komponentów. Przy naprężeniach dochodzi do jego ścięcia; odłamany fragment nie mieści się w prowadnicy, odgina się ku górze i przy ruchu skrzydła ostry metal uderza bezpośrednio w spód matrycy OLED, zostawiając punktowe ślady wbicia. Awarii sprzyjają zanieczyszczenia w szczelinach obudowy i nacisk kciuka na środek ekranu podczas składania - zablokowane zębatki zwiększają opór, a osłabiony wspornik przejmuje naprężenie skrętne, przez co wystarczy kilkanaście cykli, by materiał pękł. Skala problemu zależy od tego, czy wada dotyczy pojedynczej partii z gorszym stopem metalu lub błędem kalibracji u podwykonawcy - wtedy Apple może uniknąć wizerunkowej katastrofy. To nie pierwszy przypadek wad wieku dziecięcego u Apple’a: iPhone z 2007 r. debiutował bez 3G, iPhone 4 gubił zasięg przy chwycie za ramkę, iPhone 6 wyginał się w kieszeniach, a pierwszy Apple Watch drenował baterię.

Wpływ na rynek: ↓ AAPL - skargi na pękanie wyświetlacza dzień po debiucie iPhone Duo uderzają w wizerunek nowego produktu
Źródło: Spider's Web
Otwórz w aplikacji →
Tech

🌍 Kierowca zbudował aplikację AI do śledzenia śmieci przy drogach

Robin Bennett z Shrewsbury, prowadzący firmę software'ową w Telford, opracował aplikację Roadside Litter działającą jak „dashcam na śmieci”. Aplikacja montowana na desce rozdzielczej automatycznie robi zdjęcie co 10 sekund, rozpoznaje widoczne śmieci i ocenia je według krajowego standardu, po czym przesyła dane - bez potrzeby dotykania ekranu. Do tej pory zarejestrowała ponad 3000 zgłoszeń w Shropshire i ponad 28 000 w całej Wielkiej Brytanii. Bennett zauważył, że śmieci szczególnie często pojawiają się przy sklepach convenience, barach fast-food i stacjach serwisowych autostrad. Dane udostępnia kampanijnej grupie Clean Up Britain, licząc na wymuszenie działań; rada Shropshire poinformowała, że wraz z National Highways bada możliwości poprawy gospodarki odpadami na drogach A5 i A49.

Źródło: BBC
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Od 25 października obowiązują przepisy o powiatowych centrach zdrowia odciążających SOR

Rozporządzenie ministra zdrowia z 21 września 2026 r., ogłoszone 24 września, wprowadza powiatowe centra zdrowia (PCZ) jako placówki doraźnej pomocy ambulatoryjnej w miejscach oddalonych od szpitalnych oddziałów ratunkowych i izb przyjęć. Centra mają działać całodobowo, we wszystkie dni tygodnia, i obsługiwać m.in. rany wymagające szycia, powierzchowne ciała obce, urazy wymagające RTG i unieruchomienia kończyny - bez ograniczenia do mieszkańców danego powiatu. Wejście w życie przepisów nie oznacza jednak automatycznego otwarcia placówek w każdym powiecie: świadczenia gwarantowane będą realizowane dopiero po łącznym spełnieniu trzech warunków, w tym kryterium odległości mierzonej trasą drogami publicznymi (nie w linii prostej) od centrum do najbliższej placówki szpitalnej. Rozporządzenie przewiduje też warunki lokalowe dla przyjmowania dzieci, w tym odpowiednio wyposażone pomieszczenie i łazienkę, ale nie opisuje pełnej ścieżki rejestracji - pacjent przed przyjazdem powinien sprawdzić zasady przyjęć konkretnej placówki.

Źródło: gazetaprawnapl.pl
Otwórz w aplikacji →
Polityka lokalna

🇵🇱 Projekt nowej podstawy EdB zakłada strzelanie z broni palnej i obsługę dronów na lekcjach

Projekt nowej podstawy programowej edukacji dla bezpieczeństwa przygotowali eksperci Instytutu Badań Edukacyjnych. Zajęcia w szkołach ponadpodstawowych mają się w większym stopniu opierać na ćwiczeniach praktycznych z użyciem specjalistycznego sprzętu: broni strzeleckiej, dronów, masek przeciwgazowych, defibrylatorów AED oraz przyrządów do orientacji w terenie. Uczniowie mieliby poznawać zasady postępowania w sytuacjach zagrożenia, w tym zagrożeń związanych z dronami i bronią masowego rażenia, kompletować zestaw przetrwania pozwalający funkcjonować przez 72 godziny bez dostępu do podstawowych usług oraz ćwiczyć ewakuację i podstawowe działania obronne - m.in. w wyposażonych pracowniach i na strzelnicach. Na tym etapie to jednak tylko założenia projektu, a ostateczny zakres zmian zależy od dalszych prac i decyzji o wdrożeniu. Sławomir Wittkowicz, przewodniczący WZZ „Forum-Oświata”, wskazuje, że nauczyciele nie są przygotowani do prowadzenia szkoleń o charakterze militarnym i strzeleckim - wymagałoby to przeszkolenia, uprawnień i dodatkowych kosztów. Marek Wójcik, zastępca dyrektora biura Związku Miast Polskich, ocenia, że samorządy nie są obecnie gotowe na wdrożenie takich zajęć na szeroką skalę.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇨🇳 Zhang Xue przejechał motocyklem 40,74 km po wodzie, bijąc rekord Guinnessa

Zhang Xue, założyciel firmy ZXMOTO, ustanowił rekord Guinnessa w najdłuższym dystansie pokonanym na otwartej wodzie na zmodyfikowanym motocyklu. Wynik 40,74 km to nowy rekord w tej kategorii. Próba odbyła się na otwartych wodach, a jej potwierdzenie wymagało spełnienia rygorystycznych wymogów Guinness World Records dotyczących pomiaru trasy, modyfikacji pojazdu i warunków bezpieczeństwa. Rekord ma charakter marketingowy dla marki ZXMOTO, nie przekłada się jednak bezpośrednio na wycenę żadnej spółki giełdowej.

Źródło: CGTN
Otwórz w aplikacji →
Wojna na Ukrainie

🇷🇺🇺🇦 Dwie osoby zginęły, 17 zostało rannych w ukraińskim ataku dronów na obwód woroneski, podał gubernator

Liczba ofiar nocnego ataku dronów na obwód woroneski z niedzieli na poniedziałek 26 października wzrosła do dwóch zabitych i 17 rannych, jak poinformowała gubernator Aleksandra Gusiewa. Wcześniej lokalne kanały na Telegramie i społeczności OSINT donosiły o pożarach w strefach mieszkalnych, uszkodzonych samochodach i możliwym uderzeniu w okolicy centrum biznesowego „Chizhov Gallery”, czego rosyjskie władze w pełni nie potwierdziły. Według doniesień rosyjskich systemów obrony przeciwlotniczej zestrzelono lub obezwładniono kolejno dwie, potem cztery, a następnie siedem bezzałogowców wykrytych nad miastem i obwodem. Mieszkańcy skarżyli się w mediach społecznościowych, że nie usłyszeli syren alarmowych przed eksplozjami; resort ds. sytuacji nadzwyczajnych obwodu utrzymywał, że systemy ostrzegania działały i alert został ogłoszony. Wcześniejsze komunikaty mówiły o uszkodzeniu dachu prywatnego domu przez szczątki drona.

Źródło: UkrMedia News
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇪🇺 Zmiana czasu w UE utrzyma się mimo zapowiadanej od ośmiu lat reformy - przed nami jedenaście kolejnych przestawień zegarków

Polacy przestawili zegarki z godziny 3 na 2 w nocy z 24 na 25 października, wracając do czasu zimowego, który będzie obowiązywał do 28 marca 2027 r. Unijny projekt zniesienia sezonowych zmian czasu tkwi w impasie od ośmiu lat - Komisja Europejska popiera odejście od przestawiania zegarków od 2018 r., ale państwa członkowskie nie mogą się porozumieć, czy po reformie pozostać przy czasie letnim, czy zimowym. Bruksela obawia się tzw. „czasowej mozaiki”, czyli rozjechania się stref czasowych między krajami, co skomplikowałoby transport, energetykę i rynek pracy; KE zapowiedziała analizę skutków gospodarczych, ale nie podała terminu jej publikacji. W konsultacjach KE z 2018 r. 84 proc. Europejczyków opowiedziało się za zniesieniem zmian czasu, a badanie CBOS z 2019 r. pokazało, że 74 proc. Polaków wolałoby stały czas letni. Temat odświeżyła polska prezydencja w UE w 2025 r., sondując stanowiska stolic - większość zadeklarowała gotowość do rozmów, ale oczekuje twardych danych o wpływie reformy na gospodarki. Wzorem jest Islandia, która po raz ostatni przestawiła zegarki 7 kwietnia 1968 r. i od tamtej pory funkcjonuje w stałym GMT (UTC+0); wcześniej stosowała zmiany czasu w latach 1917-1939 i 1939-1967, a parlament zrezygnował z nich m.in. z powodu braku realnych korzyści energetycznych. Zimą różnica czasu między Polską a Islandią wynosi godzinę, latem dwie.

Źródło: PropertyNews.pl
Otwórz w aplikacji →

🚨 Wymiana ataków między Arabią Saudyjską a Huti w Jemenie

Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🚨 Huti twierdzą, że zaatakowały lotnisko King Khalid w Rijadzie; Arabia Saudyjska nie potwierdziła ataku

Huti twierdzą, że w niedzielę uderzyli w międzynarodowe lotnisko King Khalid w Rijadzie, kilka godzin po tym, jak Arabia Saudyjska ogłosiła wznowienie lotów mimo powtarzających się ataków wspieranej przez Iran grupy. Władze saudyjskie nie skomentowały doniesień o nowym ataku. Strona internetowa lotniska King Khalid pokazywała w niedzielę zaplanowane loty krajowe i zagraniczne, w tym przyloty z Dubaju, Paryża i Kairu, a Flightradar24 odnotował kilka odlotów, choć większość rejsów została odwołana. Wczesną niedzielą w Rijadzie słychać było eksplozje, po tym jak mieszkańcy otrzymali SMS z ostrzeżeniem o zagrożeniu wymierzonym w miasto. Wcześniej Huti informowali o atakach na lotnisko króla Fahda w Dammam, lotnisko w Nadżranie i bazę lotniczą Chamis Muszajt w Arabii Saudyjskiej.

Źródło: The Japan Times
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇸🇦 Huti twierdzą, że dronami zaatakowały saudyjskie przepompownie ropy na szlaku wschód-zachód

Po atakach na lotnisko króla Fahda w Dammam, lotnisko w Nadżranie i bazę lotniczą Chamis Muszajt Huti twierdzą, że dronami uderzyły w saudyjskie przepompownie ropy naftowej na szlaku wschód-zachód. To element szerszej eskalacji napięć na Bliskim Wschodzie - w tym samym czasie koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej przechwyciła pocisk balistyczny wystrzelony przez rebeliantów w kierunku Rijadu, a lotnisko King Khalid w stolicy Arabii Saudyjskiej działa tylko częściowo, z podziałem terminali: Terminal 1 obsługuje loty krajowe, Terminal 2 loty międzynarodowe przewoźników narodowych. Prezydent USA Donald Trump zaapelował do Izraelczyków o głosowanie na powrót premiera Benjamina Netanjahu do władzy, argumentując, że obaj przywódcy muszą „dokończyć robotę” wobec Iranu; sondaże wskazują jednak, że koalicja Netanjahu jest daleko od większości. Przepompownie na szlaku wschód-zachód to kluczowa infrastruktura przesyłu saudyjskiej ropy z pól na wschodzie do portów nad Morzem Czerwonym, stanowiąca alternatywę dla Cieśniny Ormuz.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent - atak na przepompownie szlaku wschód-zachód zwiększa ryzyko dla podaży ropy z Arabii Saudyjskiej
Źródło: The Times of India
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇸🇦 Koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej: zniszczono dwie wyrzutnie rakiet w Sanie, jedna była wymierzona w Rijad

Po przechwyceniu pocisku balistycznego lecącego w stronę Rijadu koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej zniszczyła dwie wyrzutnie rakiet w Sanie, z których jedna była wymierzona w stolicę Arabii Saudyjskiej. Zestrzelono też dwa bezzałogowe statki powietrzne. W nocy w Rijadzie słychać było trzy eksplozje, a mieszkańcy otrzymali SMS-y ostrzegające przed zagrożeniem powietrznym. Tego samego dnia częściowo wznowiono loty na międzynarodowym lotnisku im. króla Chalida, zamkniętym od dwóch tygodni po śmiertelnym ataku Huti. Rzecznik Huti Jahja Sari ostrzegł, że lotnisko pozostaje „celem wojskowym”, a organizatorzy rajdu Dakar 2027 zapowiedzieli, że impreza nie odbędzie się w Arabii Saudyjskiej w terminie 1-15 stycznia.

Źródło: in.gr
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇾🇪 Serie nalotów na kontrolowaną przez Huti Sanę w Jemenie

W weekend doszło do wymiany ataków między Arabią Saudyjską a jemeńskimi Huti. Według władz Huti saudyjskie naloty na Sanę i prowincję Hodeida zabiły co najmniej 14 osób i uszkodziły fabrykę cementu, domy oraz pojazdy. Huti twierdzą, że odpowiedzieli atakami wymierzonymi w saudyjskie obiekty naftowe i lotniska. Eskalacja nastąpiła po załamaniu się kruchego zawieszenia broni w lipcu, a Arabia Saudyjska częściowo ponownie otworzyła główne lotnisko międzynarodowe w Rijadzie po wcześniejszych uderzeniach Huti. Konflikt dotyka infrastruktury naftowej i lotniczej regionu.

Wpływ na rynek: ↑ Ropa Brent - wymiana ataków Huti i Arabii Saudyjskiej, w tym na obiekty naftowe, zwiększa ryzyko dla podaży
Źródło: dw.com
Otwórz w aplikacji →
Tech

🇨🇳🇪🇺 Chiński producent turbin wiatrowych Ming Yang buduje europejski firewall oddzielający dane od Pekinu

Ming Yang Smart Energy tworzy w Europie odrębne podmioty prawne, strukturę zarządczą i systemy IT, aby europejscy klienci mieli pewność, że dane z farm wiatrowych nie będą dostępne z Chin. Restrukturyzacja ma uniezależnić dane od chińskiego prawa, w tym od ustawy o wywiadzie narodowym zobowiązującej firmy do współpracy ze służbami; Ming Yang działał na podstawie porad prawnych kancelarii DLA Piper. Philipp Pfefferle, szef spraw publicznych Ming Yang, wskazuje, że decyzja brytyjska skłoniła firmę do intensywniejszej pracy nad cyberbezpieczeństwem i ochroną danych; podkreśla, że Ming Yang Europe nie ma bezpośredniego dostępu do turbin (dostęp odbywa się przez dewelopera) i że nie ma dostępu z Chin do europejskiej organizacji ani do danych farm. Firma zawiera też joint venture z Octopus Energy - Ming Yang dostarcza turbiny, a brytyjski sprzedawca energii software i systemy sterowania, przy jednoczesnym badaniu turbin lądowych dostosowanych do rynku UK. Chińskie turbiny są zwykle o 30-40% tańsze od zachodnich odpowiedników według konsultingu Rystad, co daje deweloperom silną motywację komercyjną. Michal Meidan z Oxford Institute for Energy Studies zwraca uwagę, że chińskie firmy są prawnie zobowiązane do przekazywania danych na żądanie, a choć odcięcie zagranicznej farmy jest skrajnie mało prawdopodobne, niejawne zagrożenie pozostaje. Podobne kroki dystansujące zagraniczne operacje od Pekinu podjął wcześniej TikTok, tworząc brytyjskie i irlandzkie podmioty prawne odpowiedzialne za europejskich użytkowników.

Źródło: Traders Union
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇪🇺🇺🇸 Parlament Europejski poparł powołanie agencji z prawem do obejmowania udziałów w spółkach surowcowych

Parlament Europejski przegłosował w ubiegłym tygodniu propozycję powołania agencji, która w razie konieczności ochrony unijnych dostaw surowców byłaby uprawniona do obejmowania udziałów kapitałowych w spółkach surowcowych. Rozwiązanie wzorowane na amerykańskich mechanizmach wsparcia dla projektów surowców krytycznych ma zmniejszyć zależność UE od importu z państw trzecich, przede wszystkim Chin. Propozycja parlamentu to dopiero etap legislacyjny - ostateczny kształt agencji i jej mandat inwestycyjny zależeć będą od negocjacji z Radą UE i Komisją. W tle pozostaje presja na zabezpieczenie dostaw surowców do transformacji energetycznej, półprzewodników i obronności.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Wojna na Ukrainie

🇷🇺🇺🇦 Ministerstwo obrony Rosji: rosyjskie siły uderzyły w statek towarowy na Morzu Czarnym

Ministerstwo obrony Rosji poinformowało w niedzielę, że rosyjskie drony uderzyły w statek towarowy płynący do czarnomorskiego portu Czornomorsk; atak miał miejsce nocą. Kolejny statek towarowy zmierzający do portu w Odessie został zaatakowany w ciągu dnia. Według resortu oba statki miały być wykorzystywane do zaopatrywania ukraińskiej armii. Siły rosyjskie uderzyły także nocą w centrum logistyczne, centrum dystrybucyjne i terminal logistyczny w Charkowie - zdaniem ministerstwa obiekty służyły do magazynowania i dystrybucji ładunków podwójnego zastosowania dla ukraińskiego wojska. Reuters nie był w stanie niezależnie zweryfikować tych informacji. To kolejna odsłona uderzeń na żeglugę czarnomorską - wcześniej w październiku prezydent Rumunii Nicusor Dan oskarżał Rosję o eskalację ataków na wschodniej flance NATO po zatopieniu statku towarowego u wybrzeży Rumunii, a rumuńskie F-16 zestrzeliły dwa drony nad wodami terytorialnymi kraju.

Źródło: gCaptain
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇩🇪🇺🇦 Niemcy negocjują z Ukrainą współprodukcję lub zakup rakiet manewrujących Bars

Niemcy prowadzą negocjacje z Ukrainą w sprawie współprodukcji lub bezpośredniego zakupu rakiet manewrujących Bars. Powodem jest ryzyko opóźnienia dostaw amerykańskich systemów Tomahawk i Typhon nawet o pięć lat z powodu wysokiego popytu i ograniczeń produkcyjnych. Berlin szuka tańszych, masowo produkowanych rakiet europejskich i ukraińskich, które mogłyby przełamać obronę powietrzną przeciwnika. Bars to napędzany silnikiem odrzutowym pocisk manewrujący typu dron, rozwijający prędkość do około 700 km/h, o zasięgu podstawowym 700-800 km, a w wersjach ulepszonych ponad 1000 km. Głowica bojowa waży około 22,5 kg, a w ulepszonych wersjach do 60 kg, co pozwala razić składy paliw, węzły logistyczne, radary i centra dowodzenia. Na krótkiej liście rozważanych rozwiązań są także Ruta od holenderskiego Destinusa, HS1 od niemiecko-brytyjskiego startupu Hypersonica oraz Anthem od amerykańskiego Covenant, który może otrzymać kontrakt wart ponad miliard euro.

Źródło: Vietnam.vn
Otwórz w aplikacji →
Świat

🌍 Pies pogryzł kobietę w trakcie próby ratowania swojego pupila

Do zdarzenia doszło w Płocku na Mazowszu. 39-latka interweniowała, gdy amstaff zaatakował jej małego szpica - próbując odgonić większego psa, została przez niego ugryziona w rękę. Kobieta trafiła do szpitala z powodu obrażeń dłoni. Sprawa przypomina o ryzyku, jakie niesie za sobą agresja psów dużych ras wobec mniejszych zwierząt w przestrzeni publicznej.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇨🇳 Chińska Partia Komunistyczna zwołała tajne, czterodniowe posiedzenie najwyższych władz, podają doniesienia

Piąte plenum Komitetu Centralnego KPCh rozpoczęło się w poniedziałek i potrwa cztery dni, a według chińskich mediów państwowych jego tematem są "główne zagadnienia dotyczące pełnego i rygorystycznego samostanowienia partii". W partyjnym języku "samostanowienie" to eufemizm dla dyscypliny, lojalności i walki z korupcją. Plenum gromadzi ponad 300 członków Komitetu Centralnego - najwyższych rangą urzędników hierarchii partyjnej - i jest piątym z siedmiu zjazdów odbywanych w każdym pięcioletnim cyklu między kongresami KPCh. Tło wydarzenia to lata czystek: tylko w ubiegłym roku organy dyscyplinarne wszczęły postępowania wobec ponad miliona osób, w tym ponad 100 urzędników na poziomie ministerialnym lub prowincjonalnym. Od objęcia władzy przez Xi Jinpinga w 2012 r. tempo śledztw nie zwolniło, a badacze zwracają uwagę, że niemal zawsze kończą się one wyrokiem skazującym, co rodzi pytania, czy celem jest zwalczanie korupcji, czy eliminowanie politycznych rywali. Kerry Brown z Lau China Institute w King's College London przekonuje, że w świecie Xi nie ma między tymi dwoma dużo różnicy: "Jeśli jesteś skorumpowany, nie jesteś politycznie lojalny. Jeśli jesteś politycznie lojalny, nie jesteś skorumpowany". Neil Thomas z Asia Society wskazuje, że Xi uczynił walkę z korupcją trwałą metodą sprawowania władzy, bez wyraźnego punktu, w którym mógłby ogłosić jej zakończenie.

Źródło: The Guardian
Otwórz w aplikacji →

🤖 Elon Musk o finansowaniu firm AI i centrów danych

Otwórz w aplikacji →
AI

🤖 Elon Musk ostrzega, że większość z ponad 200 firm AI neocloud upadnie lub się skonsoliduje, bo rynki długu odcinają finansowanie centrów danych AI

SpaceX sfinalizował umowę dłużną o wartości 40 mld dolarów na zakup procesorów graficznych Nvidii (GPU) - poinformował Elon Musk, cytowany przez Bloomberga. Nie było jednak od razu jasne, czy inwestorzy zgodzili się na ostateczne warunki finansowania ani czy transakcja została w pełni zamknięta. Musk podkreślił, że SpaceX ma rating inwestycyjny oraz stabilne przychody ze Starlink i biznesu wynoszenia rakiet, co odróżnia go od innych graczy infrastruktury AI, bo ma niezależne źródła przychodów poza centrami danych. Jego zdaniem warunki finansowania dla firm neocloud dostarczających infrastrukturę obliczeniową AI gwałtownie się pogorszyły - w ostatnich tygodniach spółki o znikomych przychodach spoza centrów danych AI zostały praktycznie odcięte od rynku obligacji, co ma doprowadzić do masowych upadłości i konsolidacji ponad 200 takich firm. Sam SpaceX nie był całkowicie odporny na obawy o inwestycje w infrastrukturę AI: instytucje finansowe pod przewodnictwem Goldman Sachs omawiały z inwestorami, w tym Apollo Global Management, strukturę finansowania pozabilansowego o wartości 40 mld dolarów, ale zmienność na rynku neocloud miała utrudnić finalizację warunków. Dział AI SpaceX osiągnął pierwszy zysk w trzecim kwartale i zwiększa przychody, sprzedając moc obliczeniową z centrum danych w Memphis zewnętrznym laboratoriom AI i dużym firmom technologicznym. Dyrektor finansowy SpaceX Brett Johnson zasugerował niedawno możliwość dodatkowego zadłużania się, wyrażając przekonanie o zdolności do ostrożnego pozyskiwania kapitału przy zachowaniu ratingu inwestycyjnego.

Wpływ na rynek: ↑ NVDA - SpaceX sfinalizował umowę dłużną o wartości 40 mld dolarów na zakup procesorów graficznych Nvidii
Źródło: bloomingbit
Otwórz w aplikacji →
AI

🤖🇺🇸 Elon Musk: banki niemal odcięły finansowanie firmom budującym centra danych dla AI

Finansowanie dłużne SpaceX na 40 mld USD zostało zamknięte 25 października, a dług ma być w przeważającej części callable, co pozwala na wcześniejszą spłatę. Chipsy kupione za te środki mają dotrzeć w pierwszym i drugim kwartale 2027 r., a transakcja nie była istotnym czynnikiem w bieżącym kwartale. Musk ostrzegł jednocześnie, że banki wycofały się z finansowania firm opierających się wyłącznie na centrach danych AI, co może dotknąć ponad 200 tzw. neocloudów. Analitycy zwracają uwagę, że raporty nie ujawniają nazw kredytodawców, cen, terminów zapadalności ani zabezpieczeń, więc skala i warunki pozostają niepotwierdzone. Wcześniej media informowały jedynie o wstępnych rozmowach o 40 mld USD na chipsy Nvidii; wypowiedź Muska z 25 października jest pierwszym potwierdzeniem finalizacji, a SpaceX zadebiutował na Nasdaq 12 czerwca 2026 r. pod tickerem SPCX.

Wpływ na rynek: ↓ NVDA - banki wycofują finansowanie neocloudów kupujących GPU, a SpaceX domknął 40 mld USD długu na chipy Nvidii
Źródło: shattered.io
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇨🇳 Xi Jinping przedstawił sprawozdanie z prac na plenum Komitetu Centralnego partii; piąte plenum rozpoczęło obrady

Piąte plenum Komitetu Centralnego rozpoczęło się w poniedziałek w Pekinie pod ścisłą ochroną; obrady potrwają do czwartku, a do tego czasu niewiele szczegółów z zamkniętego spotkania będzie ujawnianych. Xi przedstawił projekt decyzji Komitetu Centralnego dotyczący „strategicznych planów wzmocnienia pełnego i rygorystycznego samorządzenia partii”. W obradach uczestniczy około 300 członków KC, którzy mają zaostrzyć dyscyplinę we własnych szeregach, w tym ograniczyć korupcję i zwiększyć lojalność kadr. Plenum ma najniższą frekwencję od śmierci Mao Zedonga w 1976 r. - osiem miejsc w KC jest pustych, a 15 członków objętych jest śledztwami i grozi im wymiana. Kampania antykorupcyjna uderzyła też w armię: spośród 44 wojskowych powołanych do KC w 2022 r. tylko dwóch nie zostało oczyszczonych lub nie zniknęło; obsada Centralnej Komisji Wojskowej stopniała z siedmiu do dwóch członków. Plenum odbywa się przed przyszłorocznym kongresem partii, na którym 73-letni Xi niemal na pewno zdobędzie czwartą kadencję i dokona przetasowań w kierownictwie. Obrady przypadają w trudnym momencie dla drugiej gospodarki świata, zmagającej się z przewlekłą słabością konsumpcji krajowej i kryzysem sektora nieruchomości.

Źródło: Yahoo
Otwórz w aplikacji →
Świat

🇯🇵 Zmarł były premier Japonii Yasuo Fukuda; miał 90 lat

Yasuo Fukuda zmarł na niewydolność serca w czwartek - poinformował dziennik „Nikkei”. Był pierwszym synem premiera, który sam został premierem; jego ojciec Takeo Fukuda kierował rządem przez dwa lata. Yasuo Fukuda objął urząd w 2007 roku po nagłej rezygnacji Shinzo Abe i utrzymał się na stanowisku krócej niż rok - jego kadencja była jeszcze krótsza niż ojcowska. Absolwent ekonomii na tokijskim Uniwersytecie Waseda spędził blisko dwie dekady, wspinając się po szczeblach kariery w koncernie naftowym (w tym dwa lata w USA), zanim zrezygnował, by zostać sekretarzem politycznym, gdy jego ojciec został premierem w 1976 roku. Do izby niższej parlamentu wszedł w 1990 roku, a w latach 2000-2004 był sekretarzem gabinetu, rezygnując po ujawnieniu, że nie opłacał składek do systemu emerytalnego. Znany z nerwowego usposobienia i okularów, w 2003 roku ściągnął na siebie krytykę za wypowiedź, że kobiety prowokacyjnie się ubierające „proszą się” o gwałt. Po objęciu urzędu żartował, że trafił na gorszą kartę wobec podzielonego parlamentu i opozycji blokującej ustawy; zniechęcony zablokowaniem procesu legislacyjnego zrezygnował w 2008 roku jako drugi z sześciu premierów odchodzących po około roku. Uchodził za dyplomatycznego gołębia - po zakończeniu kadencji kilkakrotnie odwiedzał Chiny, by poprawić napięte relacje. Zostawił syna Tatsuo, również parlamentarzystę, uważanego za potencjalnego przyszłego premiera.

Źródło: The Standard (HK)
Otwórz w aplikacji →
Wojna w Iranie

🇮🇷 Wiceszef irańskiej Rady Bezpieczeństwa Bagheri: przedstawiciele Turcji, Arabii Saudyjskiej i Pakistanu przybędą do Teheranu na rozmowy o bezpieczeństwie regionalnym

Do Teheranu przybędą przedstawiciele Turcji, Arabii Saudyjskiej i Pakistanu na rozmowy o bezpieczeństwie regionalnym - poinformował wiceszef irańskiej Rady Bezpieczeństwa Bagheri. Sekretarz bezpieczeństwa Iranu spotka się ze sztabem obronnym Sojuszu Obronnego z Mekki, w skład którego wchodzą te państwa. Rozmowy odbywają się w momencie nasilonych walk w Jemenie, gdzie trwa konflikt z udziałem ugrupowań wspieranych przez region. To rzadka okazja do bezpośrednich konsultacji między Teheranem a państwami Zatoki, które dotąd pozostawały wobec siebie w napiętych relacjach. Format Sojuszu z Mekki obejmuje współpracę wojskową i wywiadowczą państw sunnickich, dla których Iran jest głównym rywalem regionalnym. Ewentualne porozumienie w sprawie Jemenu mogłoby wpłynąć na ryzyko geopolityczne w regionie i ceny ropy.

Źródło: Al Jazeera
Otwórz w aplikacji →
Geopolityka

🇺🇸🇱🇾 Trump ostrzega Libię, że jej rola jako korytarza nielegalnej migracji „musi się teraz skończyć”

Trump opublikował oświadczenie w niedzielę na platformie Truth Social, w którym wezwał Libię do zaprzestania pełnienia roli korytarza nielegalnej migracji: "Libia nie może dalej być korytarzem nielegalnej migracji i musi się to teraz skończyć". Jednocześnie potwierdził zaangażowanie Waszyngtonu na rzecz wzmocnienia dwustronnych relacji, wsparcia konsolidacji instytucji państwowych oraz przejścia kraju ku wyborom narodowym. Prezydent USA określił Libijczyków jako "dumnych, odpornych, gościnnych i zasługujących na pokój oraz dobrobyt", wskazując na dotychczasową współpracę obu krajów w zwalczaniu terroryzmu i wspólną rolę w pokonaniu ISIS w Libii. Zaznaczył, że Libia powinna "zjednoczyć się, odzyskać suwerenność" i uzyskać pokojową, dostatnią przyszłość. Oświadczenie wpisuje się w szerszy kontekst nacisków administracji USA na ograniczenie szlaków migracyjnych przez Morze Śródziemne oraz na stabilizację polityczną Libii po latach podziałów między rywalizującymi ośrodkami władzy.

Źródło: Anadolu Ajansı
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢 Ropa spada z półrocznego maksimum, inwestorzy wciąż oceniają ryzyko podaży po atakach w Arabii Saudyjskiej

Notowania ropy cofnęły się w poniedziałek rano po tym, jak w piątek ceny zamknęły się blisko najwyższych poziomów od pół roku. Kontrakty WTI na ropę amerykańską traciły 1,60 USD, czyli 1,55 proc., schodząc do 101,67 USD za baryłkę (godz. 00:18 GMT), a Brent spadał o 1,56 USD, tj. 1,34 proc., do 115,16 USD. W piątek oba benchmarki zakończyły sesję o blisko 3 USD wyżej - Brent zyskał w skali tygodnia 6 proc., a WTI 2,3 proc. - po atakach Huti na Arabię Saudyjską, które na nowo rozbudziły obawy o bezpieczeństwo dostaw. W weekend uderzenia były kontynuowane: Huti poinformowali o ataku na saudyjskie lotnisko i instalacje naftowe w sobotę, a w niedzielę Arabia Saudyjska podała, że przechwyciła kolejne rakiety i drony. Największy eksporter ropy wznowił w niedzielę częściową pracę głównego lotniska po zniszczeniach z wcześniejszej rundy ataków, choć bojownicy zapowiedzieli dalsze uderzenia w ten obiekt. starcia podtrzymują premię ryzyka geopolitycznego w notowaniach ropy, choć poniedziałkowa realizacja zysków wskazuje, że część inwestorów uznaje skalę zagrożenia podaży za już wycenioną.

Wpływ na rynek: ↓ Ropa Brent, ↓ Ropa WTI - ropa cofa się z półrocznego maksimum, ale ryzyko podaży po atakach w Arabii Saudyjskiej zostaje
Źródło: CNA
Otwórz w aplikacji →
Surowce

🛢 Ceny ropy spadły wczesnym handlem o blisko 1 dolara za baryłkę

Spadek cen ropy o blisko 1 dolara za baryłkę następuje w kontekście trwających zakłóceń w Cieśninie Ormuz, które od lutego windują notowania surowca. Prezydent Donald Trump podczas sobotniego wiecu w Georgii stwierdził, że ceny ropy są "tymczasowo wysokie", ale amerykańskie firmy naftowe z Teksasu, Oklahomy i Luizjany zarabiają na przekierowaniu strumieni zakupów. Według Oil & Gas Journal 38 amerykańskich producentów i rafinerii zwiększyło łącznie przychody rok do roku o około 140 mld dolarów. Amerykańscy kierowcy płacą jednak rekordowo dużo: według AAA średnia cena benzyny regular wynosi obecnie 4,29 dol. za galon wobec 2,98 dol. dzień przed atakami USA i Izraela na Iran w lutym; diesel podrożał z 3,75 dol. do 6,35 dol. za galon. Trump zapowiedział 9 października porozumienie z Władimirem Putinem o imporcie rosyjskiego diesla, wcześniej objętego sankcjami, co analitycy oceniają jako możliwe wsparcie dla rosyjskiej gospodarki. Na dwa tygodnie przed wyborami połówkowymi wysokie ceny paliw pozostają istotnym tematem politycznym.

Wpływ na rynek: ↓ Ropa Brent, ↓ Ropa WTI - ropa tanieje o blisko 1 USD, lecz zakłócenia w Ormuzie wciąż podtrzymują wysokie notowania
Źródło: Business Insider
Otwórz w aplikacji →
AI

🤖🇺🇸 Prezes Nvidii: popyt na GrokBot gwałtownie rośnie

Szef Nvidii Jensen Huang powiedział podczas wystąpienia w Berlinie 21 października, że pojawienie się spersonalizowanych agentów AI - wymienił m.in. Meta Muse, Grok Bot oraz Gemini - sprawia, że zużycie tokenów i popyt na procesory graficzne "poszły w górę przez dach". Agenci "myślą, rozumują, iterują i korzystają z narzędzi", przez co pochłaniają ogromne ilości tokenów, a wraz z rosnącą liczbą użytkowników przekłada się to bezpośrednio na zapotrzebowanie na GPU. Gene Munster z Deepwater Asset Management oszacował, że agenci mogą zużywać 10-15 razy więcej tokenów niż zwykły chatbot. Obecnie z botów korzysta codziennie około 15 mln konsumentów, ale według Munstera w ciągu kilku lat może to być kilka miliardów, co zapewniłoby Nvidii trwały wzrost popytu na moc obliczeniową. Główny strateg rynkowy Shay Boloor dodał, że na platformie OpenRouter agenci zużywają już około pięciokrotnie więcej tokenów niż użytkownicy ludzcy.

Wpływ na rynek: ↑ NVDA - agenci AI pochłaniają ogromne ilości tokenów, co według Huanga mocno podnosi popyt na procesory graficzne
Źródło: Yahoo Finance
Otwórz w aplikacji →

🇺🇸🇮🇱 Trump i Netanjahu: poparcie polityczne i ustawa o kredytach studenckich

Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇺🇸🇮🇱 Netanjahu zabiega o dodatkowe publiczne poparcie Trumpa na dwa dni przed wyborami w Izraelu

Netanjahu zabiega o dodatkowe publiczne poparcie Trumpa na dwa dni przed wyborami w Izraelu - według dwóch amerykańskich źródeł cytowanych przez The Jerusalem Post prezydent USA jest pod szczególnie silną presją samego premiera i jego zwolenników w wewnętrznym kręgu Trumpa. Jak podał Axios, Netanjahu rozmawiał z Trumpem dwukrotnie w ciągu trzech dni i prosił o kolejne oświadczenia poparcia, sugerując nawet ich możliwe brzmienie oraz pomysł, by Trump wystąpił przed izraelskimi dziennikarzami. Źródła opisują zachowanie premiera jako oznaki politycznej desperacji. Wysoki urzędnik Departamentu Stanu zaznaczył, że USA utrzymują kontakty z szerokim gronem izraelskich interesariuszy i oczekują kontynuacji współpracy z rządem powstałym po wyborach, a normalizacja stosunków Izraela z sąsiadami pozostaje priorytetem administracji. Wcześniej Trump zamieścił na Truth Social oświadczenie o 'całkowitym i pełnym poparciu' dla Netanjahu, nazywając go 'wybitnym premierem-wojownikiem' i kluczowym partnerem w walce z Iranem, sugerując, że wybór innego kandydata może mieć konsekwencje dla relacji z USA.

Źródło: The Jerusalem Post
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇺🇸 Trump sygnalizuje poparcie dla ustawy ograniczającej oprocentowanie kredytów studenckich do 2,5 proc.

Prezydent Trump powiedział w sobotę, że „być może” poprze ustawę ograniczającą oprocentowanie federalnych kredytów studenckich do 2,5 proc. Obecnie oprocentowanie nowszych kredytów federalnych wynosi od 6,52 proc. do 9,07 proc. w zależności od typu kredytu. Sprawę od dawna promuje w Kongresie rep. Anna Paulina Luna (R-Fla.), która w czerwcu złożyła rezolucję wzywającą Izbę do rozpatrzenia obniżenia oprocentowania do 2 proc.; jej zdaniem każdy Amerykanin kształcący się, zwłaszcza w STEM, staje się atutem kraju w rywalizacji z Chinami. W marcu 2025 r. rep. Michael Lawler (R-N.Y.) przedstawił ustawę Affordable Loans for Students obniżającą stawkę do 2 proc. - projekt leży w komisji edukacji. Demokraci z kolei 24 marca ponownie złożyli Student Loan Interest Elimination Act (rep. Joe Courtney, senator Peter Welch), zakładający zerowe oprocentowanie i refinansowanie kredytów; Courtney wskazuje, że zadłużenie dotyka 43 mln kredytobiorców. Według Departamentu Edukacji 42,6 mln osób ma federalne kredyty studenckie o łącznej wartości 1,7 bln USD, a ok. 9 mln kredytobiorców ma 220 mld USD zaległości w spłacie. Administracja Trumpa od 1 lipca wprowadziła dwa plany spłaty w ramach One Big Beautiful Bill Act, w tym Repayment Assistance Plan oparty na dochodach i obniżany o 50 USD za każdego dependenta.

Źródło: link
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🇺🇸 Ramona Nee rezygnuje z objęcia sterów kancelarii Weil po exodusie prawników z firmy

Ramona Nee, współzarządzająca partnerka Weil, Gotshal & Manges, miała prowadzić rozmowy o przejściu do rywala - Simpson Thacher & Bartlett. Nee, doradzająca m.in. Adventowi, miała w styczniu objąć stanowisko jedynego przewodniczącego (sole chair) kancelarii; według źródeł zbliżonych do komunikacji poinformowała już partnerów, że tej funkcji nie przyjmie. Odejście nie jest przesądzone, a rozmowy mogą się rozpaść - Weil odmówiło komentarza, Nee nie odpowiedziała na prośbę o komentarz. To kolejny cios dla jednej z czołowych nowojorskich kancelarii transakcyjnych i restrukturyzacyjnych, która zmaga się z odpływem partnerów oraz nieudanymi rozmowami o fuzji z Willkie Farr & Gallagher. Rainmaker Michael Aiello odszedł wcześniej z zespołem partnerów do Cravath, Swaine & Moore. Według jednej z osób bliskich czołowym prawnikom Weil w Bostonie, w razie odejścia Nee prawdopodobnie significantna część bostońskiego partnerstwa opuściłaby firmę razem z nią. Obecni i byli prawnicy Weil obarczają odpowiedzialnością za Aiello i możliwe odejście Nee partnera zarządzającego Barry’ego Wolfa, który kieruje firmą od ponad dekady, ale w ostatnich latach nie przekonał starszych partnerów, że kancelaria ma wizję funkcjonowania w świecie, w którym AI i wysokie pakiety wynagrodzeń podważają dotychczasową wartość eksperckiego doradztwa prawnego.

Źródło: Semafor
Otwórz w aplikacji →
Rynki

🚗🇮🇹 Ferrari ujawnia szczegóły jachtu Hypersail - pierwsza jednostka marki bez silników spalinowych

Kadłub z włókna węglowego o długości około 30,5 metra jest gotowy i polakierowany - to kolejny etap projektu zaprezentowanego po raz pierwszy w czerwcu 2025 r. Jednostkę zaprojektowało Ferrari Design Studio pod kierownictwem Flavio Manzoniego wspólnie z architektem okrętowym Guillaume'em Verdierem. Kadłub wykonano z kilku warstw włókna węglowego, a najbardziej obciążone strefy wzmocniono dodatkowo carbon-tytanem; z projektu powstało już ponad 20 patentów. Yacht nie ma silnika spalinowego - energię na potrzeby sterowania, hydrauliki i systemów pokładowych mają zapewniać m.in. przechodnie panele słoneczne w pokładzie, energia wiatru oraz system wykorzystania OZE, natomiast napęd pozostaje żaglowy. Kluczowa jest technologia pod linią wodą: pływaki (foils) unoszące kadłub przy wyższej prędkości, współpracujące z ruchomą klapą stępki i odpowiednio zaprojektowanym sterem, a całością steruje system flight control z licznymi czujnikami ruchu, wiatru, fal i prędkości. Po obecnym etapie budowy jednostka przeniesie się do Livorno, gdzie na terenie Azimut Yachts powstanie baza operacyjna z bezpośrednim dostępem do morza oraz laboratoriami hydrauliki, elektryki, mechaniki i druku 3D; Azimut buduje też 72-stopową łódź holowniczą na pierwsze testy lotu. Pierwsze próby na pełnym morzu zaplanowano od wiosny 2027 r. - mają pokazać, czy yacht będzie w stanie trwale "lecieć" nad wodą.

Źródło: tuningblog.eu
Otwórz w aplikacji →
Tech

📱 Windows XP kończy 25 lat - system, którego tapetę i dźwięk startowy zna niemal każdy

Windows XP trafił do sprzedaży detalicznej 25 października 2001 roku - dokładnie 25 lat temu. Premiera w Nowym Jorku była częścią największej i najbardziej wystawnej kampanii marketingowej Microsoftu od czasów Windows 95, o budżecie 500 mln dolarów. Pierwotne hasło „Prepare to Fly” zastąpiono sloganem „Yes You Can” ze względu na atmosferę po zamachach z 11 września 2001 roku, co przyćmiło skalę obchodów. System doczekał się blisko 13 lat wsparcia i pozostał popularny wśród entuzjastów także dlatego, że następca - Windows Vista - nie zdobył ich uznania. XP wprowadził nowoczesne fundamenty i funkcje, które w dużej mierze spełniły pokładane w nim oczekiwania.

Źródło: Tom's Hardware
Otwórz w aplikacji →
Tech

📱 Zmieniona polityka prywatności Google wchodzi w życie 16 października 2026 r. i dopuszcza wykorzystanie danych z aplikacji do personalizacji reklam po wyrażeniu zgody

Zmieniona polityka wchodzi w życie 16 października 2026 r. i precyzuje, że dane udostępniane narzędziom AI Google'a - wyszukiwarce z AI oraz Gemini - mogą wpływać na personalizację reklam, jeśli użytkownik sam włączy odpowiednie uprawnienia. Domyślnie treści z Gmaila, Dysku Google i Zdjęć Google nie są wykorzystywane do reklam targetowanych, jednak po wyrażeniu zgody na wymianę informacji między aplikacjami dane te stają się potencjalnym sygnałem reklamowym. Dotyczy to zwłaszcza funkcji Personal Intelligence, wprowadzonej w Gemini w styczniu 2026 r., która łączy Gmaila, Zdjęcia Google i YouTube z historią rozmów i preferencjami użytkownika. Personal Intelligence działa obecnie w wersji beta dla uprawnionych dorosłych, z wyłączeniem użytkowników z Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii i Nigerii. Google utrzymuje, że użytkownik może rozłączyć aplikacje z Personal Intelligence lub wyłączyć rekomendacje w ustawieniach personalizacji usług wyszukiwania. Zmiana podnosi pytania o granice między asystentem AI a reklamą komercyjną - informacje przekazane wcześniej na potrzeby spersonalizowanych odpowiedzi AI mogą współkształtować rekomendacje reklamowe.

Źródło: The420.in
Otwórz w aplikacji →
Polityka

🇬🇧 Brytyjski kanclerz John Healey zapowiada w budżecie środki na likwidację bezdomności

Kanclerz John Healey potwierdzi w środowym wystąpieniu budżetowym dodatkowe 432 mln funtów na walkę z bezdomnością w Anglii - kwota ta podwaja dotychczasową pulę na ten cel. Nowe środki dochodzą do 442 mln funtów zobowiązanych wcześniej w tym roku i pozwolą programowi przeciwdziałania spaniu na ulicy działać do końca obecnej kadencji parlamentu w 2029 r. Premier Andy Burnham zobowiązał się w sierpniu, że do Bożego Narodzenia każda osoba śpiąca na ulicy w Anglii otrzyma propozycję drogi wyjścia z bezdomności; w poniedziałek w Downing Street zwołał szczyt w tej sprawie, łączący firmy prywatne, organizacje charytatywne i samorządy. Burnham podkreślił, że „każda część społeczeństwa” musi się włączyć w likwidację bezdomności. Według najnowszych statystyk w jedną noc jesienią 2025 r. w Anglii spało na ulicy 4 793 osób. W szczycie uczestniczą m.in. National Housing Federation (identyfikacja co najmniej 2 tys. potencjalnych mieszkań i miejsc noclegowych), L’Oréal Group (partnerstwo salonowe ze St Mungo’s i Haircuts4Homeless), Virgin Media O2, Salvation Army, Ikea, Morrisons Foundation i Comic Relief. Minister mieszkalnictwa Angela Rayner określiła cel jako „wielką ambicję”, od której rząd nie odstąpi.

Źródło: The Independent
Otwórz w aplikacji →