Skrót dnia — 16 października 2026

🇷🇺🇺🇦 Atak ukraińskich dronów sparaliżował moskiewskie lotniska; samolot Putina nie mógł wylądować

W nocy z 15 na 16 października Moskwa znalazła się pod zmasowanym atakiem dronów kamikadze. Według mera Siergieja Sobianina, do godz. 00:15 czasu moskiewskiego rosyjska obrona przeciwlotnicza zestrzeliła 47 bezzałogowców zbliżających się do stolicy; wcześniej informował o 10, 11 i 16 dronach, a służby ratunkowe pracowały na miejscach upadku szczątków. W związku z atakiem Federalna Agencja Transportu Lotniczego tymczasowo wstrzymała operacje na wszystkich czterech lotniskach obsługujących moskiewski węzeł lotniczy: Szeremietiewo, Domodiedowo, Wnukowo i Żukowski. Ograniczenia spowodowały przekierowanie samolotu prezydenta Władimira Putina, który wracał z Turkmenistanu – maszyna nie mogła wylądować w stolicy i została skierowana do Petersburga. To już trzeci z rzędu nocny atak na Moskwę i obwód moskiewski, po uderzeniach z 14 i 13 października, gdy Siły Zbrojne Ukrainy wysyłały w kierunku stolicy dziesiątki dronów. Rosyjska obrona przeciwlotnicza raportuje wysoką skuteczność, jednak skala zakłóceń w transporcie lotniczym pokazuje rosnące znaczenie dalekosiężnych uderzeń bezzałogowych dla logistyki i bezpieczeństwa w Rosji.

🇳🇴⚔️ Norwegia uruchomiła montaż czołgów Leopard 2A8; w kraju zmontuje 37 z 54 pojazdów

Norweska armia zamówiła 54 czołgi Leopard 2A8, z czego 37 zostanie zmontowanych w nowym zakładzie w Levanger przez norweskiego partnera przemysłowego RITEK, a pozostałe 17 wyprodukuje w Niemczech KNDS. Linia montażowa osiąga maksymalną zdolność produkcyjną do 36 czołgów rocznie, co daje KNDS dodatkową elastyczność i czyni Norwegię nowym europejskim ośrodkiem montażu Leopardów 2. Nowe maszyny zastąpią starzejące się czołgi Leopard 2A4 i są wyposażone w ulepszony pancerz, armatę gładkolufową kal. 120 mm, aktywny system ochrony oraz nowoczesną łączność cyfrową. Produkcję oficjalnie rozpoczęto 15 października 2026 r. po inauguracji infrastruktury pod koniec kwietnia 2026 r., a sam zakład powstał w zaledwie 18 miesięcy. Dyrektor finansowy KNDS Deutschland Markus Helm podkreślił, że uruchomienie produkcji to ważny wkład w gotowość obronną Norwegii i NATO oraz pogłębienie współpracy przemysłowej Niemiec i Norwegii.

🎧 Universal Music Group pozywa DistroKid o naruszenie praw autorskich około 1000 utworów

Pozew Universal Music Group przeciwko DistroKid został złożony 15 września w sądzie federalnym dla Dystryktu Delaware. Wytwórnia zarzuca dystrybutorowi umożliwienie szerzenia się nagrań naruszających prawa autorskie oraz muzyki generowanej przez AI, a także nieautoryzowanych remiksów, zmienionych nagrań i nielegalnych sampli. Skarga wymienia około 1000 utworów, które miały być skopiowane, a śledztwo UMG wskazało blisko 2000 domniemanych naruszeń. UMG żąda m.in. nakazu usunięcia spornych utworów z platform cyfrowych i zamknięcia kont powracających naruszycieli. Wiceprezes DistroKid ds. obsługi artystów Amanda Ferri poinformowała, że usunięto „bardzo małą liczbę nagrań” w reakcji na roszczenia wytwórni, a spółka stanowczo zaprzecza zarzutom. Niektórzy niezależni twórcy, m.in. McGwire, Insane Ian i King Chase, donoszą o usunięciu ich utworów bez wcześniejszego powiadomienia. UMG zastrzega, że pozew nie dotyczy muzyki AI, której udział jest wyraźnie ujawniony. DistroKid podkreśla, że robi wszystko, by zminimalizować skutki dla artystów i chronić ich możliwość publikowania muzyki.

🇨🇳🇪🇺 Chiny i UE: dialog o rozwiązywaniu różnic i koordynacji gospodarczej

🇨🇳🇪🇺 Chiny: rozmowy z UE pokazują, że różnice można rozwiązywać w drodze dialogu

Chiny z zadowoleniem przyjęły sygnały z rozmów z Unią Europejską, wskazując, że dzielące strony różnice można rozwiązywać w drodze dialogu. Tło sporu to rosnąca presja Brukseli na „de-risking” i rozważane przez UE twardsze środki, które mogłyby przekształcić relacje gospodarcze z Pekinem. Impulsem są propozycje Francji i Niemiec, by wzmocnić unijną gospodarkę nowym instrumentem uderzającym w skutki nieuczciwej konkurencji. Chiny argumentują, że ich coraz silniejsza pozycja w globalnych łańcuchach wartości czyni z nich partnera niezbędnego dla światowych graczy. Wiele europejskich firm również woli utrzymać dostęp do chińskiego rynku niż szybko ciąć więzi. Stawką w rozmowach są łańcuchy dostaw, cła i dostęp do rynku dla unijnych eksporterów.

🇨🇳🇪🇺 Chiny deklarują wobec UE gotowość do dialogu o globalnym zarządzaniu gospodarczym i koordynacji makropolityki

Szef chińskiego resortu finansów Lan Foan zadeklarował gotowość Pekinu do dialogu podczas spotkania z unijnymi oficjeli w Bangkoku w piątek. W rozmowach uczestniczyli unijny komisarz ds. gospodarki i produktywności Valdis Dombrovskis, prezes Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde oraz przewodniczący Eurogrupy Kyriakos Pierrakakis. Lan określił globalne nierównowagi jako złożony problem strukturalny, na który coraz większy wpływ mają napięcia geopolityczne i polityki protekcjonistyczne, i wezwał do obiektywnej oceny nierównowag oraz ściślejszej koordynacji makropolityki. Inicjatywa dyplomatyczna pojawia się tydzień po porozumieniu Chin i UE ograniczającym chiński eksport pojazdów hybrydowych do Wspólnoty. Bruksela dąży do zmniejszenia deficytu handlowego z Chinami, który w 2025 r. sięgnął 360 mld euro (400 mld dolarów), obawiając się o konkurencyjność rodzimych producentów. Pekinowi zależy na powstrzymaniu środków protekcjonistycznych i utrzymaniu dostępu do europejskiego rynku, a sukces rozmów zależeć będzie od rozwiązania strukturalnych przyczyn dysproporcji handlowych.

🇵🇱 48. rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża — 16 października 1978 r. został Janem Pawłem II

Karol Wojtyła usłyszał w Kaplicy Sykstyńskiej pytanie "Czy przyjmujesz?" i odpowiedział twierdząco, choć — jak sam później podkreślał — wybrany kardynał miał prawo odmówić. Swoją decyzję wyjaśnił kilka miesięcy później w pierwszej encyklice "Redemptor hominis", ogłoszonej 4 marca 1979 roku, gdzie napisał: "W posłuszeństwie wiary wobec Chrystusa, mojego Pana, zawierzając Matce Chrystusa i Kościoła — świadom wielkich trudności — przyjmuję". Był pierwszym od wieków papieżem nie-Włochem, a jego wybór wywołał w Polsce niezwykłe poruszenie. Encyklika otwierała się słowami: "Odkupiciel człowieka Jezus Chrystus jest ośrodkiem wszechświata i historii", wyznaczającymi główne kierunki jego pontyfikatu, który wywarł ogromny wpływ na dzieje Kościoła i świata.

🇪🇺 Unijni przywódcy wznawiają rozmowy o bezpieczeństwie — Ukrainie, obronności i migracjach.

Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas poinformowała po posiedzeniu Rady do spraw Zagranicznych UE, że rozszerzenie Unii wzmacnia nie tylko samo ugrupowanie, ale i bezpieczeństwo Europy. Kraje kandydujące mają już wnosić istotny wkład w bezpieczeństwo europejskie, a Ukraina została nazwana "pierwszą linią obrony Europy przed rosyjską agresją". Ministrowie zgodzili się pogłębić współpracę z krajami kandydującymi w zakresie bezpieczeństwa i obrony, z uwzględnieniem ich postępów i zgodności z UE, co ma oznaczać integrację z europejskimi strukturami obronnymi oraz rozwój wspólnej produkcji zbrojeniowej. Unia pracuje też nad mechanizmem konsultacji i szybkiego reagowania na zagrożenia bezpieczeństwa, a omawiano także dalsze restrykcje wizowe dla obywateli Rosji, w tym dyplomatów. Wśród priorytetów wymieniono nowe sankcje, w tym 22. pakiet, egzekwowanie ograniczeń i ostrzejsze działania wobec rosyjskiej floty cieni, a także identyfikację osób odpowiedzialnych za ataki hybrydowe i lepszą wymianę informacji wywiadowczych. Kallas zapowiedziała propozycję awaryjnego protokołu bezpieczeństwa w ramach europejskiej strategii bezpieczeństwa wraz z zestawem narzędzi reagowania gotowych do użycia. Ministrowie dyskutowali ponadto o ograniczeniu przemieszczania się rosyjskich dyplomatów, zmniejszeniu liczby wiz turystycznych dla Rosjan i szybkim zakazie wjazdu dla byłych rosyjskich kombatantów, co zdobyło polityczne poparcie państw członkowskich, a trwają prace techniczne nad wdrożeniem decyzji.

🇺🇦🇪🇺 Ukraina przyjęła pakiet reform podatkowych i finansowych, który ma odblokować miliardy pomocy z UE i MFW.

Ukraiński parlament przyjął w czwartek pakiet zmian w prawie, które mają wypełnić warunki postawione przez Unię Europejską i Międzynarodowy Fundusz Walutowy, odblokowując miliardy dolarów wsparcia finansowego. Reformy obejmują zmiany w opodatkowaniu paczek zagranicznych, większą przejrzystość handlu elektronicznego oraz nowelizację zasad monitoringu finansowego polityków. Minister finansów Serhij Marczenko wskazał, że nowe ramy podatkowe dla e-commerce zbliżają Ukrainę do standardów unijnych i wyrównują szanse krajowych przedsiębiorców. Kluczowym elementem jest 20-procentowy VAT na paczki zagraniczne, który ma wejść w życie nie wcześniej niż w lipcu 2027 roku; posłowie szacują, że da to dodatkowe 20-30 mld hrywien wpływów. Presja na reformy rosła wraz z kryzysem płynności budżetu, który wymusił opóźnienia części wydatków, w tym projektów odbudowy i przygotowań do zimy. Według Reutersa dochody z podatków krajowych spadły w sierpniu i wrześniu o 32 mld hrywien, czyli około 711 mln dolarów, w związku z nasilonymi rosyjskimi atakami na infrastrukturę, logistykę i biznes. Premier Serhij Korecki ocenił, że decyzje parlamentu dają podstawy do optymizmu, choć konieczna jest dalsza praca nad spełnieniem warunków międzynarodowych kredytodawców.

🇪🇺🇷🇺 UE utrzymuje kurs sankcji wobec Rosji — prace nad 22. pakietem i sprzeciw wobec łagodzenia

🇪🇺🇷🇺 Prace nad 22. pakietem sankcji UE przeciwko Rosji są w toku

Prace nad 22. pakietem sankcji przeciwko Rosji są w toku, a Kijów naciska na szybkie przyjęcie tzw. sankcji uderzeniowych. Ukraiński urzędnik ostrzega, że luty może być dla Unii Europejskiej ostatnią szansą na uchwalenie naprawdę dotkliwych środków, zanim zbliżające się wybory we Francji zmienią układ sił politycznych. Marine Le Pen, liderka skrajnej prawicy i faworytka sondaży, zapowiedziała, że byłaby niechętna zgodzie na nowe sankcje, choć unijni dyplomaci liczą, że po ewentualnym objęciu urzędu zmieni stanowisko. Unijni negocjatorzy z trudem przepchnęli już 21. pakiet, uzyskując zgodę dopiero po ustępstwach wobec greckiego sektora żeglugowego. W Brukseli widoczne są też oznaki słabnącego zaangażowania na rzecz Ukrainy – w najnowszym projekcie konkluzji szczytu UE pojawiła się zmiana języka, sugerująca, że sprawy Ukrainy i Mołdawii, których kandydatury są ze sobą powiązane od 2022 roku, mogą zostać rozdzielone. „Każdy kraj kandydujący czyni postępy w negocjacjach akcesyjnych na podstawie własnych osiągnięć” – głosi projekt dokumentu. Wcześniej Komisja dyskretnie sygnalizowała, że formalne rozdzielenie ścieżek obu państw może zostać ogłoszone wkrótce.

🇪🇺🇷🇺 Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa: nie czas na łagodzenie sankcji wobec Rosji.

Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, przybywając na szczyt UE, potwierdzili dalsze wsparcie dla Ukrainy i wykluczyli złagodzenie sankcji nałożonych na Rosję. Costa podkreślił, że obecnie nie ma warunków do luzowania restrykcji, które obejmują m.in. sektor finansowy, energetyczny i technologiczny Rosji. Unijne sankcje obowiązują od 2014 r. i zostały znacząco rozszerzone po inwazji z 2022 r., a ich utrzymanie jest kluczowym elementem presji na Kreml. Stanowisko to jest istotne w kontekście dyskusji o ewentualnych rozmowach pokojowych i presji niektórych państw na złagodzenie kursu wobec Moskwy.

🇪🇺🇷🇺 UE zobowiązuje się utrzymać sankcje wobec Rosji po zwrocie polityki USA

Von der Leyen ogłosiła to stanowisko w piątek podczas unijnego szczytu w Brukseli, gdzie wystąpiła wspólnie z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim. Podkreśliła, że UE poparła ogłoszony przez prezydenta USA Donalda Trumpa "rozejm energetyczny", ale Rosja nie przestrzegała go "choćby przez minutę" i zamiast tego eskalowała działania, co wymusza zwiększenie presji sankcyjnej. Zadeklarowała też wsparcie Ukrainy na nadchodzącą zimę: "Jesteśmy po waszej stronie. Będziemy was wspierać, tak jak robiliśmy to podczas poprzednich zim". Zełenski wskazał, że priorytetem numer jeden jest zapotrzebowanie na energię, a przygotowania do zimy obejmują też obronę przeciwlotniczą i finansowanie; dodał, że nie widzi sygnałów ze strony rosyjskiej o gotowości do zakończenia wojny. Komisja pracuje już nad 22. pakietem sankcji wobec Moskwy.

🇺🇸🚗 Szef Stellantis: rynek elektryków w USA to bańka napędzana przepisami, sprzedaż BEV spadła o 39,5 proc. r/r

Szef Stellantis Antonio Filosa stwierdził 13 października w Paryżu, podczas wydarzenia towarzyszącego salonowi samochodowemu, że „to była bańka napędzana przepisami”. Jego wypowiedź przytoczył Reuters. W III kwartale 2026 roku w USA sprzedano 262 649 samochodów całkowicie elektrycznych, co stanowiło około 6,4% rynku nowych aut, a wolumen był o 39,5% niższy niż rok wcześniej. Spadek wynika jednak z porównania z rekordowym III kwartałem 2025 roku, kiedy klienci przyspieszali zakupy przed wygaśnięciem federalnej ulgi podatkowej do 7500 dolarów na auta nabyte do 30 września 2025 roku. Filosa wierzy w przyszłość elektryfikacji w USA, ale widzi rosnące zainteresowanie technologią REEV, czyli generatorów elektrycznych zasilanych benzyną w dużych SUV-ach i pick-upach. Stellantis przygotował dla niej platformę STLA Frame, w której koła napędzają silniki elektryczne, a jednostka spalinowa o stałej prędkości obrotowej napędza generator prądu. W pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku w Unii Europejskiej zarejestrowano ponad 1,64 mln nowych BEV, o 44,9% więcej r/r, a ich udział wzrósł z 15,8% do 21,7%. Polska była jedynym krajem UE ze spadkiem rejestracji BEV – o 2,1% do 20 926 aut, co dało zaledwie 5,1% udziału w rynku nowych aut.

🚨 Zmasowany atak Rosji na Ukrainę pozbawił prądu setki tysięcy ludzi, w tym 370 tys. w obwodzie wołyńskim

W nocy rosyjskie drony i rakiety uderzyły w infrastrukturę energetyczną Ukrainy, powodując przerwy w dostawach prądu w Kijowie i obwodzie kijowskim oraz w obwodzie wołyńskim, gdzie bez zasilania miało pozostać 370 tys. odbiorców. Ukrenergo poinformowało, że w niektórych rejonach stolicy i regionu wystąpiły szeroko zakrojone wyłączenia, a uszkodzenia sieci obniżyły ciśnienie wody na prawobrzeżnej części Kijowa. Świadkowie relacjonowali głośne wybuchy nad dzielnicą Podil, gdzie pracowała obrona przeciwlotnicza. Prezydent Wołodymyr Zełenski nazwał atak „jawnym okazaniem lekceważenia wobec Stanów Zjednoczonych”. W tym samym czasie Siły Zbrojne Ukrainy przeprowadziły zakrojoną na szeroką skalę operację dronową, uderzając w obwody moskiewski, rostowski i włodzimierski; jednym z celów miał być centrum danych Yandex. Prezydent USA Donald Trump w wywiadzie dla Newsmax ocenił, że „trudniej dogadać się z Zełenskim niż z Putinem”, i skrytykował ukraińskie ataki na rafinerie, argumentując, że podnoszą one światowe ceny ropy i diesla. Rozejm energetyczny, ogłoszony przez Trumpa, okazał się jedynie deklaracją – Kijów przestrzegał go kilka dni, podczas gdy Moskwa nigdy nie zaprzestała ataków na infrastrukturę krytyczną.

🇷🇺🇺🇦 NYT: Rosja planuje miesięczną kampanię uderzeń na energetykę Kijowa, Charkowa i Odessy

Według ustaleń "New York Timesa" rosyjskie uderzenia mają być skoordynowaną, miesięczną kampanią wymierzoną w infrastrukturę krytyczną trzech największych ośrodków miejskich Ukrainy. Celem ma być pozbawienie Kijowa, Charkowa i Odessy dostaw energii elektrycznej, wody oraz ogrzewania. Takie działania uderzają w sieci ciepłownicze i wodociągi, których odtworzenie jest technicznie trudne i czasochłonne, zwłaszcza przed sezonem grzewczym. Zmasowane ataki na system energetyczny zwiększają ryzyko masowych awarii i presji migracyjnej ludności cywilnej. Skala zapowiadanej kampanii może wpłynąć na dalsze wsparcie wojskowe i finansowe dla Ukrainy ze strony państw zachodnich.

📱🇨🇳 Apple Intelligence w Chinach — zatwierdzenie i planowana premiera

📱🇨🇳 Według Bloomberga Apple planuje udostępnić Apple Intelligence w Chinach w grudniu wraz z iOS 27.3

Po dwóch latach opóźnień regulacyjnych Apple planuje udostępnić Apple Intelligence w Chinach wraz z premierą iOS 27.3 w grudniu. Wersja na chiński rynek będzie ograniczona – obejmie podstawowe funkcje, takie jak edycja zdjęć i ograniczone narzędzia do generowania tekstu, natomiast zabraknie Siri AI, Image Playground oraz nowszej wersji Genmoji. Chińskie Ministerstwo Przemysłu i Technologii Informacyjnych (MIIT) przyznało Apple pozwolenia na dostęp sieciowy, co umożliwia integrację modeli Alibaba Qwen i Tongyi Wanxiang. Apple otrzymało wstępną zgodę na start Apple Intelligence w Chinach już w lipcu, ale potrzebowało dodatkowych pozwoleń na komercyjne wdrożenie. Chiny silnie ograniczają zagraniczne technologie AI, zmuszając Apple do współpracy z Alibabą i Baidu; firma musi też uzyskiwać zgodę na przyszłe aktualizacje modeli.

📱🇨🇳 Chińskie media państwowe: Tim Cook ogłasza, że Chiny zatwierdziły Apple Intelligence, wersja testowa bez Siri AI jeszcze w październiku.

Tim Cook ogłosił 15 października w Szanghaju, że Apple Intelligence otrzymało zgodę chińskich regulatorów i wersja beta zadebiutuje pod koniec października — bez Siri AI. Pierwsza partia funkcji obejmie tłumaczenie na żywo, narzędzia do edycji zdjęć oraz narzędzia do pisania, a także Genmoji, podsumowania powiadomień i usuwanie obiektów ze zdjęć. Wpisy w systemie licencyjnym MIIT pokazują, że 29 września kilka modeli iPhone'ów odnowiło licencje, dodając numery rejestracyjne odpowiadające Apple Intelligence, Tongyi Wanxiang i Tongyi Qianwen; objęło to modele iPhone Duo, iPhone 15 Pro, iPhone 16 Pro, iPhone Air, iPhone 17 i iPhone 18 Pro Max. Według źródeł rynkowych możliwości modeli chmurowych zapewnia Alibaba, a Baidu odpowiada za lokalizację Siri i inteligencji wizualnej. Wcześniej nowa Siri AI, przebudowana na architekturze Gemini od Google, miała zadebiutować w Chinach w grudniu przez iOS 27.3.

🛢🇵🇱 BP ocenia polski rynek paliw jako bardzo atrakcyjny i chce utrzymać pozycję wicelidera.

Prezes bp w Polsce Michał Obiegała poinformował w kuluarach Europejskiego Forum Nowych Idei, że koncern ocenia polski rynek detaliczny jako bardzo atrakcyjny i zamierza na nim konsekwentnie inwestować. bp posiada obecnie 577 stacji w Polsce i chce utrzymać pozycję wicelidera, planując dalsze otwieranie nowych punktów. Liderem rynku pozostaje grupa Orlen, która na koniec II kwartału 2026 roku zarządzała 1.966 stacjami paliw. Trzecia jest sieć Moya z około 550 punktami. Obiegała wskazał, że Polska to de facto jedyny rynek w regionie Europy Środkowo-Wschodniej i starych krajów UE z długoterminowym wzrostem popytu na produkty paliwowe, co wynika ze wzrostu gospodarczego, dużej skali branży logistyczno-transportowej oraz relatywnie wolnej konwersji na auta elektryczne.

🇸🇦 Sześć samolotów uszkodzonych w atakach na lotnisko King Khalid w Rijadzie; straty ubezpieczeniowe szacowane na 375 mln USD, jedna maszyna Saudii zniszczona.

Sześć samolotów uszkodzonych w atakach na lotnisko King Khalid w Rijadzie ma łączną wartość ubezpieczenia około 375 mln USD — wynika z wewnętrznego raportu ubezpieczeniowego, do którego dotarł „Wall Street Journal”. Wśród nich jest zniszczony 8 października Airbus A320 należący do Saudii — 16-letnia maszyna zaparkowana przy Terminalu 4 stanęła w ogniu po trafieniu odłamkiem przechwyconego pocisku; w ataku zginęły trzy osoby, w tym kapitan linii, a dwóch pasażerów nie było na pokładzie. Uszkodzenia odniosły też dwa sąsiednie samoloty, w tym dostarczony w kwietniu Airbus A321neo. Osobny atak z soboty 10 października uszkodził dziób Boeinga 787 Riyadh Air, ubezpieczonego na ponad 130 mln USD. W związku z powtarzającymi się atakami rakietowymi i dronowymi jemeńskich, wspieranych przez Iran Hutich, linie ewakuują z saudyjskiej stolicy samoloty o wartości do 4 mld USD — liczba maszyn na ziemi w Rijadzie spadła ze 134 w czwartek do 38 w południe środy 14 października, czyli o około 72 proc. w mniej niż tydzień. Riyadh Air, który rozpoczął działalność komercyjną w czerwcu, przeniósł cztery z pięciu zaparkowanych w Rijadzie samolotów, w tym trzy Boeingi 787-9, które odleciały 13 października między 15:16 a 15:49 czasu lokalnego, a czwarty trafił do Lahaur. To chroni wartościowy tabor, ale rodzi wyzwania operacyjne — konieczność zapewnienia miejsc parkingowych, załóg, obsługi technicznej i zgód na loty do alternatywnych portów.

🇵🇱 Rząd przyjął projekt ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych; Gawkowski zapowiada wielomilionowe kary

Po przyjęciu 13 października przez rząd projektu ustawy o sprawiedliwym dostępie do danych i ich wykorzystywaniu, implementującej unijne rozporządzenie Data Act, wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski zapowiada kontrole i wielomilionowe kary za naruszenia nowych przepisów oraz publiczne ujawnianie firm, które nie inwestują w cyberbezpieczeństwo. Nadzór nad przestrzeganiem zasad, rozpatrywanie skarg i certyfikowanie podmiotów rozstrzygających spory przejmie Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Równolegle przygotowywany jest pakiet „Cyber Piątka”, skierowany głównie do firm masowo przetwarzających wrażliwe dane, zwłaszcza medyczne; zakłada on certyfikację takich firm, minimalne wymagania technologiczne, większą przejrzystość dla pacjentów, powiadomienia o zdarzeniach medycznych oraz nowe obowiązki dla podmiotów przetwarzających dane na dużą skalę. Nowe przepisy zapewnią użytkownikom urządzeń podłączonych do internetu – m.in. inteligentnego domu czy samochodów – dostęp do generowanych przez nie danych oraz możliwość udostępniania ich innym podmiotom, np. firmom naprawczym.

🇱🇧🇮🇱 Hezbollah przyznał, że przejęte przez libańskie służby materiały wybuchowe należały do grupy i były przeznaczone do ataków na Izrael

Sekretarz stanu USA Marco Rubio w rozmowie z prezydentem Libanu Josephem Aounem wezwał do pociągnięcia do odpowiedzialności osób, które zleciły, sfinansowały i kierowały przemytem materiałów wybuchowych, i podkreślił, że zwrot ładunku Hezbollahowi jest wykluczony. Libańskie służby przejęły w zeszłym tygodniu kilkaset kilogramów materiałów wybuchowych z samochodu; zdaniem przedstawiciela Hezbollahu i źródła w służbach ładunek miał posłużyć do ataków dronów na izraelskich żołnierzy. Deputowany Hezbollahu Hassan Fadlallah potwierdził, że materiały należały do ugrupowania i były przeznaczone do użycia przeciw Izraelowi, którego wojska okupują część terytorium Libanu. Rubio zaapelował też o bezpośrednią komunikację wojskową libańsko-izraelską w celu dekonfliktacji, a Aoun przekonywał, że armia w pełni realizuje decyzje o konfiskacie broni i zwalczaniu przemytu, prosząc jednocześnie o naciski na Izrael w sprawie ataków na południowe miejscowości. 2 marca rząd Libanu zakazał działań wojskowych Hezbollahu po tym, jak ugrupowanie wystrzeliło rakiety w stronę Izraela, wciągając kraj w szerszą wojnę USA-Izrael z Iranem. W ramach porozumienia negocjowanego przez USA Bejrut zobowiązał się do rozbrojenia Hezbollahu, co miało prowadzić do stopniowego wycofania wojsk izraelskich z Libanu, jednak Hezbollah odmawia rozbrojenia, dopóki izraelskie siły pozostają na libańskim terytorium.

🇹🇼🇨🇳 Tajwan ograniczy eksport chipów AI do Chin w ramach porozumienia z USA.

Tajpej zastępuje dotychczasową czarną listę firm (obejmującą Huawei i SMIC) powszechnym ograniczeniem eksportu zaawansowanych chipów AI i serwerów AI do wszystkich odbiorców w Chinach. Nowe przepisy wprowadzają odpowiedzialność karną na mocy ustawy o handlu zagranicznym (Foreign Trade Act), więc wysyłka objętego sprzętu przestaje być problemem formalnym, a staje się przestępstwem. Zmiana wynika z umowy handlowej z USA o wartości 250 mld dolarów, podpisanej w styczniu br., i wpisuje się w szersze relacje handlowe z Waszyngtonem. Minister spraw gospodarczych Kung Ming-hsin potwierdził plany dodania serwerów AI i najnowocześniejszych półprzewodników do listy towarów kontrolowanych. Nowelizację ustawy przygotował już deputowany rządzącej Partii Demokratyczno-Postępowej Chung Chia-pin, wprowadzając tzw. klauzulę dotyczącą chipów półprzewodnikowych dla Chin kontynentalnych. O sprawie 16 października informował Bloomberg. Posunięcie uderza w dostawy do chińskich odbiorców, a w łańcuchu dostaw dotyka m.in. Nvidię i TSMC.

🇵🇱 NFZ: pilny pacjent na endoprotezę kolana czeka 249 dni, w trybie stabilnym 475 dni

Dane NFZ za II kwartał pokazują, że na wszczepienie endoprotezy kolana pacjent zakwalifikowany jako pilny czeka średnio 249 dni, a w trybie stabilnym 475 dni, czyli ponad rok i cztery miesiące. Podobnie jest przy endoprotezoplastyce stawu biodrowego: w trybie pilnym 179 dni, w stabilnym 447 dni. Największa kolejka to fizjoterapia ambulatoryjna – 934,5 tys. pacjentów. Do okulisty czeka ponad 346 tys. osób, do stomatologa 277 tys., a do chirurga urazowo-ortopedycznego ponad 222 tys. Na diagnostykę obrazową w trybie pilnym: PET 20 dni, tomografia komputerowa 24 dni, rezonans magnetyczny 28 dni. Na gastroskopię pacjenci czekają średnio 61 dni, a na kolonoskopię 103 dni; NFZ ograniczył finansowanie nadwykonań ponad limit w tych procedurach.

🚨 Rekordowa liczba ataków na statki w pobliżu Ormuzu — 12 jednostek trafionych w tydzień

Rekordowa liczba ataków na statki w pobliżu Ormuzu — 12 jednostek trafionych w tydzień, podała telewizja, po tym jak w środę 14 października zatonęły dwa kolejne statki: kontenerowiec GFS Pride oraz Cape Dao. W niedzielę 11 października odnotowano sześć ataków jednego dnia, najwięcej od początku wojny między Iranem a USA. W ataku na Cape Dao, do którego doszło już 23 września, zginęła jedna osoba. Amerykanie rozważają użycie GBU-43 MOAB, jeśli zdecydują się na wznowienie ataków na Iran, choć Donald Trump zapewniał, że przed wyborami 3 listopada ataków nie planuje. Mimo to eksport ropy i gazu z Zatoki Perskiej wrócił do około 80 proc. poziomów przedwojennych.

🤖🇺🇸 Szef Fed Kevin Warsh: AI to najistotniejsza zmiana dla gospodarki, wpływ na zatrudnienie niepewny

Przewodniczący Rezerwy Federalnej Kevin Warsh nazwał sztuczną inteligencję najistotniejszą zmianą dla gospodarki USA i świata w swoim życiu, ostrzegając jednocześnie, że jej krótkoterminowy wpływ na zatrudnienie pozostaje niepewny. Podczas rozmowy z szefową MFW Kristaliną Georgievą wskazał także na wzrost globalnych inwestycji oraz rosnące ceny. Zadeklarował przy tym determinację Fed w dążeniu do stabilności cen. Wypowiedź padła w kontekście trwającej debaty o skali wpływu AI na rynek pracy i produktywność, a także o perspektywach polityki pieniężnej w warunkach rosnącej presji cenowej.

💊🇵🇱 Celon Pharma złożyła wnioski o dopuszczenie do obrotu leku zawierającego semaglutyd

Celon Pharma złożyła wnioski o wydanie pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego zawierającego semaglutyd w postaci roztworu do wstrzykiwań. Wnioski złożono w ramach dwóch odrębnych procedur zdecentralizowanych (DCP) obejmujących kilkanaście państw członkowskich UE. Państwami referencyjnymi (RMS) dla tych procedur są Niemcy i Austria. Spółka wskazała, że złożenie wniosków stanowi realizację przyjętej strategii rozwoju regulacyjnego i komercjalizacji dla tego produktu, a także kolejny etap procesu zmierzającego do wprowadzenia go do obrotu. Jednocześnie zaznaczono, że samo złożenie wniosku nie jest równoznaczne z uzyskaniem pozwolenia na dopuszczenie produktu do obrotu.

🚗 Nowy szef Fiata chce przywrócić model Multipla w formie sześciomiejscowego auta o długości 4 metrów

Arnaud Belloni, nowy szef marki Fiat, przekonuje, że segment SUV-ów pozbawił kierowców praktyczności, którą dawały minivany — jak sam mówi, w SUV-ach stracił wszystkie zalety, które miał w minivanach. Zapowiada powrót koncepcji, którą uosabiała Multipla z 1998 roku: sześć miejsc w dwóch rzędach foteli, nadwozie krótsze niż cztery metry, ogromne szyby i wysoka pozycja za kierownicą. Prace nad projektem już trwają, a francuskie media wskazują datę premiery na lata 2029–2030; równolegle miałby powstać wariant Citroëna. Belloni chce wykorzystać potężne zasoby finansowe koncernu Stellantis do odbudowy Multipli. Osobnym, mniejszym projektem rozpatrywanym przez Fiata jest czteromiejscowa Multiplina — elektryczny czterokołowiec inspirowany modelem 600 Multipla z 1956 roku. Przywołana koncepcja studyjna Multiplay mierzy 4,45 m i łączy cechy minivana, SUV-a oraz pick-upa, oferując sześć miejsc i przesuwany tylny moduł nadwozia, ale w wersji produkcyjnej tych rozwiązań nie będzie.

🇺🇸🇨🇺 USA nałożyły sankcje na kubański bank BICSA za powiązania z irańskim Karafarin Bank

Sekretarz stanu USA Marco Rubio oświadczył, że Banco Internacional de Comercio S.A. (BICSA), państwowy kredytodawca z siedzibą w Hawanie, co najmniej od 2022 roku świadczył usługi na rzecz irańskiego Karafarin Bank, który już wcześniej znajdował się pod sankcjami. Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych Departamentu Skarbu USA (OFAC) wpisało BICSA na listę sankcyjną jako instytucję działającą w kubańskim sektorze finansowym, a decyzję skoordynowano z szerszymi działaniami przeciwko irańskim podmiotom. Rubio zapowiedział aktywne zrywanie więzi finansowych między Hawaną a Teheranem. Stosunki USA–Kuba zaostrzyły się za prezydentury Donalda Trumpa, którego administracja obrała zmianę reżimu na Kubie jako jeden z celów, stosując blokadę naftową i szerokie sankcje. Sankcje wymierzone w kubański bank to element polityki presji na oś Hawana–Teheran.

🇨🇳🇮🇱 Chiny żądają od Izraela natychmiastowego wstrzymania i odwrócenia rozbudowy osiedli na Zachodnim Brzegu

Szef chińskiej dyplomacji Wang Yi przekazał prezydentowi Izraela Izaakowi Herzogowi podczas spotkania w Azerbejdżanie, że Izrael powinien wstrzymać i odwrócić "wymuszone tworzenie" osiedli na Zachodnim Brzegu — podało w piątek chińskie MSZ. Wang określił kwestię palestyńską jako "największą historyczną niesprawiedliwość tego stulecia" i podkreślił, że rozwiązaniem jest "dwupaństwowe", a priorytetem natychmiastowe pełne otwarcie dostępu do Strefy Gazy, by nie dopuścić do rozprzestrzenienia się katastrofy humanitarnej. Dodał, że Chiny są gotowe współpracować ze społecznością międzynarodową na rzecz powrotu wszystkich stron do dialogu i politycznego uregulowania. Wang przebywa w Baku na siódmym szczycie Konferencji ds. Współpracy i Środków Budowy Zaufania w Azji jako specjalny przedstawiciel prezydenta Xi Jinpinga. Wcześniej, we wrześniu, Xi złożył pierwszą od dekady wizytę w Kairze, wzywając kraje Bliskiego Wschodu do przeciwstawienia się zewnętrznym wpływom. Rozmowy objęły też wojnę USA i Izraela z Iranem, a obie strony apelowały o "dyplomatyczne rozwiązania". W marcu Chiny potępiły ataki na Iran, a Wang przekonywał izraelskiego ministra spraw zagranicznych Gideona Saara, że nastąpiły one, gdy negocjacje Waszyngton–Teheran "poczyniły znaczące postępy". Chiny pozostają największym partnerem handlowym Iranu, kupując do 90 proc. jego ropy, a w 2021 r. podpisały z Teheranem 25-letnią umowę o partnerstwie strategicznym; jednocześnie od dekady zacieśniają więzi z państwami Zatoki i pozostają kluczowym partnerem handlowym USA i Izraela.

🇹🇼🇺🇸 Tajwan zbuduje w USA parki przemysłowe za 2-4 mld USD, pierwszy w Teksasie dla Nvidii, TSMC i Foxconnu

Minister gospodarki Kung Ming-hsin ogłosił 15 października 2026 plan budowy tajwańskich parków przemysłowych w USA, z pierwszym kompleksem w Teksasie o wartości do 4 mld USD. Grunt pod teksańską inwestycję jest już zakontraktowany, a kolejne lokalizacje są w przygotowaniu — każdy park ma kosztować od 2 do 4 mld USD. Inicjatywa celuje w mniejszych dostawców łańcucha półprzewodnikowego współpracujących z Nvidią, TSMC i Foxconnem, którzy samodzielnie nie udźwignęliby kosztów ekspansji zagranicznej. Parki wpisują się w szerszą umowę handlową USA–Tajwan, w której Tajpej zobowiązał się do do 250 mld USD gwarancji kredytowych na wsparcie inwestycji półprzewodnikowych w USA. Teksas nie jest dla tajwańskich producentów nowym terenem — Wistron otworzył tam w lipcu 2026 zakład za 700 mln USD produkujący systemy AI Nvidii.

🤖 Microsoft prezentuje MAI-Base-2 — model MoE z 2,8 bln parametrów i 80 mld aktywnych

MAI-Base-2 liczy 2,8 bln parametrów przy około 80 mld aktywnych w trakcie inferencji — architektura mixture-of-experts (MoE) ma obniżać koszty obliczeń względem modeli gęstych. Po zakończeniu pre-trainingu Microsoft otwiera drogę do etapów dostrajania i wdrożenia, co może przełożyć się na nowe funkcje w produktach chmurowych i Copilocie. To kolejny krok w wyścigu wielkich modeli językowych, w którym Microsoft konkuruje z OpenAI, Google i Anthropic; inwestorzy śledzą tempo monetyzacji AI w Azure, bo to główny nośnik przychodów z tej technologii. Pre-trening to najbardziej kosztowna obliczeniowo część budowy dużego modelu językowego: dostarcza surową inteligencję, ale nie gotowy produkt — umiejętność czytelnego podążania za instrukcjami i rozumowania powstaje dopiero w fazach mid- i post-trainingu.

🚗 Premiera nowej Tesli Roadster — warianty, produkcja i koncepcja latającego auta

🚗 Tesla rozpocznie produkcję nowego Roadstera w 2028 roku

Po wieczornej prezentacji Elona Muska Tesla zapowiedziała rozpoczęcie produkcji nowego Roadstera w 2028 roku i pokazała cztery warianty auta, w tym Performance o mocy 1500 KM oraz model Rocket z systemem 10 zimnych silników gazowych i zbiorników azotu zapożyczonym od SpaceX. Podczas pokazu w ośrodku testowym SpaceX w McGregor w Teksasie Roadster jeździł po ścianie, zawracał w powietrzu i miękko lądował, a do 60 mph rozpędzał się w 1,0 sekundy, a w drugiej próbie w 0,81 sekundy. Przed demonstracją krótko wystąpili CEO Elon Musk, główny projektant Franz von Holzhausen i wiceprezes ds. inżynierii Lars Moravy, natomiast cena i szczegóły dostępności nie zostały ujawnione. Wcześniej Musk opublikował frazę „Tesla x SpaceX" i wyszedł na scenę, by zaprezentować prototyp, co ożywiło spekulacje o fuzji obu firm; uczestnicy Polymarket dawali 60% szans, że auto przeleci co najmniej sekundę.

🚗 Elon Musk zaprezentował latający samochód na wydarzeniu poświęconym Tesla Roadster

Elon Musk zaprezentował koncepcję latającego samochodu podczas wydarzenia poświęconego Tesla Roadster, nawiązując do wcześniejszych zapowiedzi wykorzystania technologii rakietowej SpaceX w tym modelu. Nowy Roadster został zapowiedziany już w 2017 roku, a jego ówczesne parametry – przyspieszenie 0–60 mph w 1,9 s, zasięg 620 mil i prędkość maksymalna 250 mph – uchodziły za „szalone, ale prawdziwe”. Cena ma wynosić około 200–250 tys. dolarów, a rezerwacja wymaga wpłaty 5 tys. dolarów, po której w ciągu dziesięciu dni trzeba przelać pozostałe 45 tys. dolarów; wpłata początkowa jest zwrotna. Produkcja Roadstera była pierwotnie planowana na 2020 rok, a Musk już w 2018 roku mówił o „kolaboracji Tesla/SpaceX” i montażu silników rakietowych do poprawy prowadzenia i prędkości; w 2024 roku ponownie wrócił do tematu współpracy obu firm.

🚗 Elon Musk wyszedł na scenę, by zaprezentować nowy model Tesla Roadster

Elon Musk wyszedł na scenę i zaprezentował nowy model Tesla Roadster, a wokół wydarzenia powróciły spekulacje o fuzji Tesli i SpaceX — przed demonstracją opublikował frazę „Tesla x SpaceX" z linkiem do transmisji. Według niepotwierdzonych doniesień prototyp ma wykorzystywać silniki SpaceX i unosić się dzięki sprężonemu gazowi, a uczestnicy Polymarket dają 60% szans, że auto przeleci co najmniej sekundę. Analitycy Barclays uważają, że bardziej prawdopodobny jest zakup Tesli przez SpaceX za własne akcje, co pozostawiłoby Muskowi ok. 37% kapitału i 56% głosów, a Dan Ives z Wedbush szacuje szansę fuzji do 2027 roku na ponad 80%. SpaceX zadebiutował na Nasdaq 12 czerwca po 135 USD za akcję, osiągając wycenę 1,77 bln USD, a 14 października zamknął się przy kapitalizacji 2,07 bln USD; kurs spółki osiągnął szczyt 225,64 USD kilka dni po debiucie, po czym spadł. Zapowiedziany w 2017 roku Roadster drugiej generacji miał pierwotnie zadebiutować w 2020 roku, a akcje Tesli straciły w tym roku około 18%.

🚗 Elon Musk: Roadster będzie ostatnim Teslą prowadzoną ręcznie

Na kilka godzin przed wieczorną prezentacją drugiej generacji Roadstera Elon Musk zapowiedział, że będzie to ostatnia Tesla prowadzona ręcznie. Nowy Roadster ma być czteromiejscowym, w pełni elektrycznym autem sportowym, a jego produkcja to efekt współpracy Tesli i SpaceX. Cena pozostaje niezmieniona i wynosi 200 tys. dolarów, przy rezerwacji po 50 tys. dolarów za sztukę. Musk studzi oczekiwania co do wpływu na finanse spółki, nazywając Roadstera „małym ziemniakiem”, który nie poruszy igły w bilansie. Analitycy Morningstar szacują roczną sprzedaż na około 2 tys. egzemplarzy, co stanowi ułamek 1,6 mln pojazdów dostarczonych przez Teslę w ubiegłym roku. Roadster ma pełnić rolę halo car – wizytówki technologicznej koncernu, podobnie jak pierwsza generacja z lat 2008–2012 oparta na podwoziu Lotusa Elise.

🚗 Tesla Roadster przyspiesza od 0 do 60 mph (ok. 97 km/h) w 0,81 sekundy

Elon Musk ogłosił podczas prezentacji, że nowy Roadster będzie w przyszłości jedynym modelem Tesli zaprojektowanym do ręcznego prowadzenia — wszystkie pozostałe samochody firmy mają być autonomiczne. Producent pozycjonuje auto jako model o najwyższych właściwościach dynamicznych w gamie, deklarując przyspieszenie do 60 mil na godzinę w mniej niż sekundę. Wśród rozwiązań technicznych wymieniany jest system wentylatorów pod podwoziem, mający zapewniać do 2 g dodatkowej siły w zakrętach; Tesla wiąże tę technologię z rozwiązaniami SpaceX. Rozpoczęcie produkcji modelu zaplanowano na 2028 rok. Inwestorzy od lat czekają na Roadstera jako zapowiedź technologicznego odświeżenia portfolio Tesli, którego wyniki pozostają pod presją konkurencji w segmencie elektryków.

🚗 Nowy Roadster Tesli podczas premiery wystartował z rampy i zawisł nad ziemią

Tesla pokazała przeprojektowany elektryczny supersamochód Roadster blisko dziewięć lat po pierwotnej premierze modelu. Pojazd zjechał z rampy, wykonał obrót w powietrzu i zawisł nad ziemią, korzystając ze sprężonego powietrza w dyszach inspirowanych technologią SpaceX. Auto potrafi też jeździć do góry nogami i przeskakiwać nad innymi pojazdami. Osobny nagrany test pokazał przyspieszenie 0–60 mph w czasie poniżej jednej sekundy. Produkcja modelu nie jest jednak planowana wcześniej niż w 2028 roku.

🇸🇦 Koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej zniszczyła drona lecącego w kierunku południowego regionu kraju

Po uderzeniu w skład paliw w pobliżu Sany koalicja pod wodzą Arabii Saudyjskiej przechwyciła i zniszczyła drona wystrzelonego w kierunku południowego regionu kraju. Dowództwo koalicji poinformowało o tym w środę, a rzecznik gen. bryg. Turki Al-Maliki przekazał, że obrona przeciwlotnicza skutecznie namierzyła bezzałogowiec i zestrzeliła go, zanim dotarł do celu. Al-Maliki dodał, że koalicja kontynuuje działania mające na celu przeciwdziałanie próbom Huti wymierzonym w bezpieczeństwo cywilów oraz kluczowych obszarów Królestwa. Incydent wpisuje się w serię ataków z użyciem dronów i pocisków, które Huti regularnie kierują w stronę Arabii Saudyjskiej w ramach trwającego konfliktu w Jemenie.

🌍 MSCI ostrzega, że może usunąć Indonezję z głównych indeksów

MSCI rozpoczął konsultacje w sprawie propozycji zmiany klasyfikacji Indeksu MSCI Indonesia z rynku wschodzącego (Emerging Market) na rynek samodzielny (Standalone Market). Decyzja oznaczałaby faktyczne usunięcie Indonezji z głównych indeksów MSCI, co wiązałoby się z odpływem kapitału z funduszy pasywnie odtwarzających te benchmarki. Konsultacje są pierwszym etapem procedury, która może zakończyć się reklasyfikacją w kolejnych przeglądach. Dla inwestorów oznacza to ryzyko spadku płynności i wyceny indonezyjskich aktywów w scenariuszu downgrade.

🇺🇸 16-letni napastnik zabił troje dzieci i nauczycielkę w szkole podstawowej w Bend w Oregonie

Do zdarzenia doszło w Silver Rail Elementary School w Bend w stanie Oregon, około 160 kilometrów na południowy wschód od Portland. Około 12:59 czasu lokalnego służby otrzymały zgłoszenie o strzale oddanym w kierunku samochodu przed szkołą, a funkcjonariusze przybyli na miejsce w ciągu kilku minut. Kolejne zgłoszenia na numer alarmowy napływały już z wnętrza placówki. Według wstępnych ustaleń władz co najmniej pięć osób poniosło śmierć, w tym dzieci; rzeczniczka policji w Bend Sheila Miller potwierdziła wcześniej, że napastnik nie żyje, ale nie było jasne, czy został uwzględniony w tej liczbie. Jak podała Miller, napastnik został postrzelony i przewrócił się wewnątrz szkoły wkrótce po przybyciu policji — nie ustalono od razu, czy strzał oddał funkcjonariusz, przypadkowa osoba, czy był to strzał samobójczy. Szkoła liczyła 459 zapisanych uczniów w ubiegłym roku i kształci dzieci od zerówki do piątej klasy; została objęta lockdownem, a służby ewakuowały uczniów sala po sali. Liczba ofiar jest wstępna i może się zmienić.

🇺🇸 Szef sztabu armii USA: zapasy przechwytywaczy THAAD i Patriot pozostaną krytycznie niskie do 2030 r., podaje CBS News

Szef sztabu armii USA gen. Randy George ostrzegł, że zapasy pocisków przechwytujących THAAD i Patriot pozostaną na krytycznie niskim poziomie strategicznym aż do 2030 roku. Ocena znalazła się w Global Force Management Allocation Plan — zatwierdzanym przez sekretarza obrony rocznym dokumencie określającym rozmieszczenie wojsk i uzbrojenia na świecie — i została sporządzona na potrzeby planu departamentu obrony na rok fiskalny 2027, jeszcze przed wybuchem wojny USA i Izraela z Iranem. Według amerykańskich oficjeli niedobór wynika z transferu systemów Patriot do Ukrainy po inwazji Rosji w 2022 roku, zużycia amunicji na obronę Izraela oraz ograniczonych zdolności bazy przemysłowo-zbrojeniowej. Gen. George został odwołany ze stanowiska przez sekretarza obrony Pete'a Hegsetha w kwietniu, gdy wojna z Iranem już trwała. Armia USA dysponuje ośmioma bateriami THAAD; każda obsługiwana jest przez 90 żołnierzy, ma sześć wyrzutni na ciężarówkach i kontroluje 48 przechwytujących pocisków. System Patriot zwalcza szerszy zakres zagrożeń powietrznych na niższych wysokościach, a łącznie oba systemy tworzą nakładające się warstwy obrony przeciwrakietowej. CBS News nie podaje dokładnych wartości procentowych ze względów bezpieczeństwa, a gen. George odmówił komentarza.

🇰🇷 Korea Południowa zaostrza nadzór nad rynkiem i zapowiada twarde zwalczanie działań zakłócających rynek

Rząd Korei Południowej w piątek zobowiązał się do stanowczego przeciwdziałania nieuczciwym praktykom na rynku kapitałowym w związku z ostatnią zmiennością notowań. Ministerstwo Finansów i Gospodarki, Bank Korei, Komisja Usług Finansowych oraz Służba Nadzoru Finansowego oceniły na spotkaniu w Seulu, że krajowe i globalne rynki akcji znajdują się w fazie korekty z powodu oczekiwań co do wzrostu globalnych stóp procentowych, niepewności dotyczącej inwestycji i perspektyw zysków w sektorze półprzewodników AI oraz awersji do ryzyka wywołanej rosnącymi cenami ropy naftowej. Koreański rynek akcji charakteryzuje się relatywnie wyższą zmiennością niż inne rynki, częściowo ze względu na duży udział spółek związanych ze sztuczną inteligencją. Władze podkreśliły, że fundamenty koreańskiej gospodarki i rynku akcji pozostają solidne, ze wzrostem PKB prognozowanym w okolicach 3 proc. w tym roku, znaczną nadwyżką na rachunku bieżącym oraz pozytywnymi perspektywami wyników przedsiębiorstw. Zdecydowano o utrzymaniu wysokiego poziomu czujności, wzmocnieniu bieżącego wspólnego monitoringu i stanowczej reakcji na wszelkie zakłócenia rynkowe. W czwartek Kospi spadł siódmą sesję z rzędu, tracąc 7,57 proc. do sześciomiesięcznego minimum 5 554,22 pkt w obliczu odnowionych obaw o nadmierne wydatki na AI. W tle prezydent Lee Jae Myung powołał doświadczonego prokuratora na szefa nowej Agencji Ścigania Poważnych Przestępstw, a rząd Seulu poinformował, że anulowane projekty rewitalizacyjne za byłego burmistrza Park Won-soona usunęły potencjalną podaż około 430 tys. domów. Sondaż Gallup Korea wykazał niewielki wzrost poparcia po dwóch tygodniach na rekordowo niskim poziomie, przy wzroście dezaprobaty do 52 proc. Ograniczone zakupy Narodowego Funduszu Emerytalnego podczas przeceny uwypukliły koszt zawieszenia rebalansowania w czasie poprzedniego rajdu.

🇺🇸🇲🇽 Negocjacje USA–Meksyk w sprawie ceł utknęły w martwym punkcie

Rozmowy handlowe USA–Meksyk spowolniły, bo amerykański sekretarz handlu Howard Lutnick nie popiera istotnego obniżenia ceł na meksykańskie towary. Chodzi o 25-proc. cło na samochody z Meksyku oraz 50-proc. cła na stal i aluminium, a także na produkty pochodne, czyli gotowe wyroby ze stali i aluminium. Według "The Wall Street Journal", cytowanego przez Anadolu Agency, strony były bliskie porozumienia — obniżka ceł miałaby nastąpić w zamian za ustępstwa Meksyku, co otwierałoby drogę do szerszych negocjacji nad aktualizacją umowy USMCA między USA, Meksykiem i Kanadą. Meksykańscy urzędnicy i menedżerowie firm wcześniej wyrażali optymizm co do szybkiego porozumienia, ale w ostatnich dniach postęp wyhamował z powodu sporów o cła administrowane przez Departament Handlu USA. Cła na auta i metale wprowadzono ze względów bezpieczeństwa narodowego i to Departament Handlu nimi zarządza, a amerykańscy producenci aluminium ostrzegali, że ich złagodzenie może zaszkodzić krajowym wytwórcom i kosztować miejsca pracy.

🇪🇺 Negocjacje budżetowe UE przesunięte na listopad; Costa zabiega o szybkie porozumienie

Przywódcom 27 państw na czwartkowym szczycie nie udało się zbliżyć stanowisk w sprawie nowej siedmiolatki na lata 2028-2034, więc szef Rady Europejskiej Antonio Costa zapowiedział przedstawienie własnego kompromisowego projektu w ciągu kilku najbliższych tygodni. Liderzy omówią go na dodatkowym szczycie 26 listopada. Irlandzka prezydencja przygotowała projekt zakładający cięcie budżetu o 8 proc. wobec pierwotnej propozycji Komisji Europejskiej; największą ofiarą cięć padły programy związane z bezpieczeństwem, ale ocalono koperty narodowe na regiony i rolnictwo oraz podtrzymano pomysł przekierowania do unijnej kasy przychodów z ETS. Premier Donald Tusk argumentował, że w sytuacji największego od dekad zagrożenia ze strony Rosji UE nie może pozwolić sobie na mniejszy budżet i że obok funduszy na regiony i rolnictwo trzeba zachować środki na obronność; odrzucił jednak wykorzystanie przychodów z handlu emisjami jako nowego dochodu własnego, deklarując gotowość do pracy nad innymi rozwiązaniami. Polska należy do grona 17 państw sprzeciwiających się cięciom wydatków, a obóz zwolenników mniejszego budżetu liczy sześć krajów i nieformalnie przewodzi mu największy płatnik netto w UE, Niemcy. Costa chce zaproponować nowy pakiet pomysłów dotyczących dochodów własnych UE, co obniżyłoby bezpośrednie składki państw członkowskich i uspokoiło płatników netto, a także zadbać o elastyczność wieloletnich ram finansowych. Nie rezygnuje przy tym z pierwotnego założenia, by negocjacje budżetowe zakończyły się jeszcze w tym roku, przed serią wyborów w państwach członkowskich, począwszy od wyborów prezydenckich we Francji.

🤖🇺🇸 Zespół zadaniowy Białego Domu ds. AI rozpoczyna 120-dniowy okres oceny sztucznej inteligencji i raportu o ryzyku

Zespół zadaniowy Białego Domu ds. AI przyjął w czwartek swój statut podczas pierwszego oficjalnego posiedzenia, rozpoczynając 120-dniowe okno na odpowiedzi dotyczące regulacji szybko rozwijającej się technologii AI. W ramach prac zlecono raport Prezydenckiej Radzie Doradców ds. Nauki i Technologii, który oceni ryzyko AI w trzech obszarach: cyberbezpieczeństwa i ochrony infrastruktury krytycznej, biobezpieczeństwa i zastosowań podwójnego przeznaczenia oraz kontroli i odpowiedzialności modeli. Zespół powołał także grupę roboczą ds. wdrożenia Białego Domu Porozumienia ws. Superinteligencji, podpisanego w tym miesiącu przez czołowych CEO firm AI; procesem kieruje Jay Clayton, dyrektor Wywiadu Narodowego i przewodniczący zespołu, wspólnie z Seanem Cairncrossem, dyrektorem ds. cyberbezpieczeństwa narodowego. Emil Michael, podsekretarz obrony i wiceprzewodniczący zespołu, pokieruje pracami nad protokołami zgłaszania przez laboratoria naruszeń, hacków i innych incydentów cybernetycznych oraz będzie odpowiedzialny za kontakty z czołowymi laboratoriami AI i długoterminową koordynację działań rządu. Utworzono też komitet koordynacyjny ds. egzekwowania prawa i ochrony konsumentów z udziałem Departamentu Sprawiedliwości i Federalnej Komisji Handlu, któremu przewodniczy Andrew Ferguson, szef FTC i wiceprzewodniczący zespołu. Scott Kupor, dyrektor Biura Zarządzania Personelem i trzeci wiceprzewodniczący, zajmie się ochroną infrastruktury krytycznej we współpracy z sektorem publicznym i prywatnym oraz zbada wpływ AI na amerykański rynek pracy i gospodarkę razem z Departamentem Pracy. W skład zespołu wchodzą ponadto wiceprezydent JD Vance, sekretarz skarbu Scott Bessent, sekretarz obrony Pete Hegseth, dyrektor Biura Polityki Naukowo-Technologicznej Michael Kratsios, Chris Klomp (nominat na wiceszefa HHS), komisarz SSA Frank Bisignano, dyrektor NSA Joshua Rudd oraz szefowa sztabu Białego Domu Susie Wiles z zastępcą Richardem Waltersem.

🌍 Eksport Korei Południowej wzrósł we wrześniu o 83,5 proc. r/r — to rekordowy wzrost napędzany popytem na AI i półprzewodniki.

Eksport Korei Południowej we wrześniu wzrósł o 83,5 proc. r/r, co jest rekordowym tempem napędzanym przez popyt na sztuczną inteligencję i półprzewodniki. Mimo że południowokoreańscy producenci chipów notują rekordowe zyski za sprawą koniunktury na półprzewodniki, inwestorzy masowo wycofują kapitał — w siedmiu sesjach do czwartku indeks KOSPI stracił około jednej piątej wartości. Rozjazd między świetnymi danymi eksportowymi a przeceną na giełdzie skłania do ostrożniejszej oceny trwałości tego cyklu. Korea Południowa pozostaje jednym z głównych beneficjentów globalnego boomu na AI, a jej eksport jest uznawany za wskaźnik wyprzedzający koniunktury w światowym handlu.

🔬 Akcje spółek półprzewodnikowych spadają szóstą sesję z rzędu — najdłuższa seria od ponad roku

To szósta z rzędu sesja spadkowa dla akcji spółek półprzewodnikowych — najdłuższa taka seria od ponad roku. Bezpośrednim impulsem była środowa publikacja danych o wyższej od oczekiwań inflacji w USA we wrześniu, która wywołała gwałtowny wzrost rentowności obligacji i skłoniła inwestorów do wyprzedaży spółek technologicznych. Nasdaq Composite zanotował wtedy największy spadek od lipca, a w środę dołączyły do niego mocne zniżki głównych indeksów azjatyckich. Choć Stoxx Europe 600 tracił po pierwszej godzinie handlu tylko 0,15 proc. i szybko zaczął odrabiać straty przy wsparciu spadających cen ropy oraz malejących rentowności obligacji, to właśnie półprzewodniki i beneficjenci boomu AI odpowiadają za większość przeceny indeksu. Najmocniej tanieje austriacki AT&S (-15,3 proc.), producent płytek drukowanych i substratów do układów scalonych; w dziesiątce najsłabszych są też ASM International (-9,5 proc.), Infineon (-9,45 proc.) oraz STMicroelectronics (-7,5 proc.). Warto odnotować, że po pierwszej godzinie notowań rosły kursy 60 proc. spółek z indeksu, a popyt przeważał w 13 z 19 głównych segmentów — najsilniejsze były spożywcze (+2,0 proc.), telekomunikacyjne (+1,8 proc.) i ubezpieczeniowe (+1,7 proc.), co wskazuje na wyraźny zwrot kapitału w stronę sektorów defensywnych.

🇺🇸🇮🇷 Trump o Iranie i rozbrojeniu nuklearnym: brak wojsk lądowych, brak broni nuklearnej, rozmowy z Rosją i Chinami

🇺🇸🇮🇷 Trump: brak planów wysłania wojsk lądowych do Iranu

Donald Trump wykluczył wysłanie wojsk lądowych do Iranu, zapowiadając brak takich planów — co zbiega się z jego wcześniejszą deklaracją o wstrzymaniu ataków na Iran do wyborów 3 listopada. W tle rośnie napięcie w rejonie Zatoki Omańskiej i cieśniny Ormuz: armia USA zniszczyła 6 października irańską jednostkę typu dau, która miała prowadzić obserwację i atakować okręty marynarki wojennej USA. Centralne Dowództwo USA podało, że załoga została bezpiecznie ewakuowana i trwają działania repatriacyjne, a odtajnione nagranie pokazuje ostrzał z helikopterów i czarną chmurę dymu. Według CNN armia USA przygotowała plany uderzeń na Iran z możliwością użycia największej niejądrowej bomby, tzw. „matki wszystkich bomb”, jako drogi do symbolicznego zwycięstwa bez angażowania wojsk lądowych. W środę w pobliżu Ormuz zatonął masowiec pod banderą Antigui i Barbudy, a wcześniej tego samego dnia tonął masowiec Cape Dao, trafiony pociskiem 23 września.

🇺🇸 Trump: prowadzimy rozmowy z Rosją i Chinami o rozbrojeniu nuklearnym

Po ogłoszeniu rozmów z Rosją i Chinami o rozbrojeniu nuklearnym Trump zaznaczył, że nie widzi konieczności wysyłania wojsk lądowych do Iranu, choć nie wykluczył, że może być zmuszony udać się w rejon Pickaxe Mountain. Dodał również, że nie użyłby broni nuklearnej przeciwko Iranowi. Deklaracje te wpisują się w trwające negocjacje dotyczące programów nuklearnych i bezpieczeństwa globalnego, w których udział biorą największe mocarstwa. Wcześniej prezydent USA mówił, że nie wierzy, by Chiny lub Rosja w jakikolwiek sposób pomagały Iranowi.

🇺🇸🇮🇷 Trump: nie użyłbym broni nuklearnej wobec Iranu

Trump w czwartkowym wywiadzie dla Newsmax wykluczył użycie broni nuklearnej przeciwko Iranowi, odpowiadając na pytania o doniesienia CNN, jakoby Waszyngton rozważał użycie GBU-43/B MOAB, czyli tzw. "matki wszystkich bomb". Podkreślił, że MOAB nie jest bronią nuklearną, lecz "jedną wielką bombą", i dodał, że nie musi sięgać po arsenał jądrowy, bo USA są największą potęgą nuklearną świata. Zapewnił też, że nie planuje wysłania wojsk lądowych do Iranu. W tym samym wywiadzie odniósł się do Izraela, mówiąc, że izraelscy oficjalni przedstawiciele chcieliby jego zaangażowania w kampanię reelekcyjną premiera Benjamina Netanjahu, ale nie ujawnił, czy zamierza interweniować przed wyborami do Knesetu; przyznał, że miał "bardzo dobry związek" z Netanjahu. Wywiad odbył się po zapowiedzi szybkiej decyzji w sprawie Iranu i w atmosferze spekulacji o możliwym wznowieniu amerykańskich uderzeń na cele w Iranie przed wyborami do Kongresu, mimo wcześniejszego czasowego wstrzymania działań wojskowych.

🇺🇸🇺🇦 Rozkaz ograniczenia Ukrainie dostępu do Starshield SpaceX wyszedł z Białego Domu — podają urzędnicy USA

Miliarder Elon Musk oświadczył na platformie X, że wojskowe systemy Starshield są własnością rządu USA i podlegają pełnej kontroli amerykańskiej armii. Według niego decyzje o parametrach technicznych i ograniczeniach podejmują siły zbrojne oraz prezydent Stanów Zjednoczonych. Musk zaznaczył, że cywilny Starlink pozostaje usługą komercyjną i nie może być wykorzystywany do ofensywnych operacji wojskowych. W nocy z wtorku na środę wprowadzono limit prędkości dla terminali Starshield do 160 km/h – powyżej tej granicy urządzenia traciły sygnał satelitarny. Ukraiński doradca Serhij Beskrestnow poinformował, że siły obronne nie zostały ostrzeżone o zmianach, co zakłóciło misje bojowe. Limit szczególnie uderzył w obronę przeciwlotniczą, uniemożliwiając przechwytywanie rosyjskich dronów Shahed poruszających się z prędkością 320–380 km/h. Jak podał "The New York Times", restrykcje wywołały szok w Kijowie. Sytuacja zbiegła się z napięciami na linii Waszyngton–Kijów – 9 października Donald Trump ogłosił porozumienie z Władimirem Putinem o dostawach 300 tys. ton oleju napędowego i zwolnieniu z części sankcji naftowych z 2022 roku. Zełenski wyraził rozczarowanie kursem USA, a Trump publicznie zasugerował, że Ukraina powinna zmienić prezydenta. Rzecznik USA zapewniał portal Axios, że słowa Trumpa nie miały związku z problemami sieci. Na doniesienia zareagował też szef polskiej dyplomacji Radosław Sikorski, sugerując polityczne motywacje zakłóceń.

🇺🇸 Prokurator generalna Iowa pozywa producenta kamer Lorex o powiązania z Chinami

Pozew, ogłoszony 9 października przez biuro prokurator generalnej Iowa Brenny Bird, zarzuca Lorex stosowanie zwodniczych praktyk rynkowych i ukrywanie istotnych faktów przed konsumentami. W centrum sprawy znajduje się powiązanie producenta z Zhejiang Dahua Technology, chińskim wytwórcą sprzętu nadzoru, wpisanym na pentagonową czarną listę chińskich firm wojskowych. Choć właściciel Lorex zmienił się z Dahua na tajwański Skywatch, pozew twierdzi, że spółka nadal sprzedaje część kamer wytworzonych z komponentów i technologii Dahua. Skarga powołuje się na chińską ustawę o wywiadzie narodowym z 2017 r., która zobowiązuje organizacje i obywateli do wspierania i współpracy z państwowymi służbami wywiadowczymi, oraz na regulacje z 2021 r. dotyczące luk bezpieczeństwa w produktach sieciowych. Zdaniem powoda przepisy te podważają zapewnienia Lorex, że kamery są „prywatne z założenia”, a nagrania pozostają poufne. Bird stwierdziła, że możliwość podglądania dzieci i rodzin przez chińskie firmy jest niepokojąca i zapowiedziała, że firmy pomagające Chinom w dostępie do prywatnych danych będą pociągane do odpowiedzialności. Iowa nie jest pierwszym stanem, który pozwał Lorex – podobne pozwy złożyły wcześniej Nebraska, Teksas i Missouri.

🎬 Według doniesień Netflix wymienia szefową ds. treści Belę Bajarię w związku ze spowolnieniem wzrostu i spadkiem zaangażowania widzów.

Bela Bajaria poinformowała swój zespół w czwartkowe popołudnie o planowanym odejściu z Netflixa, gdzie pracowała od 2016 roku. Na stanowisku Chief Content Officer ma ją zastąpić Peter Rice, wcześniej menedżer w Disneyu i Fox, obecnie także producent. Netflix nie potwierdził oficjalnie tej zmiany; informacje opierają się na dwóch źródłach zbliżonych do sprawy. Zmiana następuje w czasie, gdy Netflix reaguje na wolniejsze tempo wzrostu i planuje zwolnienia około 6 proc. załogi, która według danych z ubiegłego roku liczyła około 16 tys. osób. Analitycy zwracają uwagę, że nowy szef treści będzie musiał utrzymać stabilność strategii programowej, a niepewność co do priorytetów i planowanych produkcji może przejściowo ciążyć na postrzeganiu spółki. Rekomendacje są podzielone: Jefferies rozpoczął obserwację z oceną „kupuj” i ceną docelową 85 USD, wskazując na potencjał monetyzacji, poprawy marż i skupu akcji; Craig Huber z Huber Research obniżył ocenę do „niedoważaj” z ceną docelową 70 USD, obawiając się słabnącego zaangażowania widzów na abonenta i ograniczonego pola do dalszych podwyżek cen w USA. Kluczowe dla inwestorów będą wyniki kwartalne Netflixa publikowane 20 października po zamknięciu sesji, w tym komentarze dotyczące wzrostu, zaangażowania i monetyzacji.

🪙 Polymarket uruchamia rynki Up/Down dla ETH, SOL i XRP z interwałami 15-minutowymi, godzinnymi i dziennymi

Polymarket rozszerza ofertę o rynki typu up/down dla ETH, SOL i XRP, dostępne bezpośrednio w aplikacji pod adresem app.polymarket.us. Nowe kontrakty mają interwały 15-minutowe, godzinowe oraz dzienne, co pozwala spekulować na kierunek ruchu ceny w bardzo krótkim terminie. Dla kontekstu, Ethereum znajduje się w strukturze spadkowej: EMA50 na poziomie 2506,19 USD i EMA200 na 2556,13 USD ograniczają potencjał wzrostowy, a cena oscyluje między wsparciem dolnej wstęgi Bollingera na 2355,5 USD i oporem górnej na 2574,08 USD. MACD po złotym krzyżu na -27,27 sugeruje budujący się impet, podczas gdy RSI na 47,85 pozostaje neutralny. Godzinowe świece (około 96 barów) zasilane są danymi z 1-minutowych klinek, co zapewnia szybką aktualizację notowań. To posunięcie Polymarket wpisuje się w rosnącą popularność krótkoterminowych instrumentów pochodnych na kryptowaluty, które przyciągają traderów szukających ekspozycji na zmienność bez konieczności korzystania z tradycyjnych giełd.

🚆🇵🇱 Polska kolej dusi się frekwencyjnym sukcesem — PKP ratuje się starymi wagonami z Niemiec

PKP Intercity mierzy się z rosnącą frekwencją, która przerasta możliwości taborowe. W 2025 r. spółka przewiozła 89,2 mln pasażerów, o 14 proc. więcej niż rok wcześniej, a prognozy na 2026 r. zakładają wzrost do 96 mln. W perspektywie czterech lat PKP Intercity chce przekroczyć 110 mln podróżnych rocznie. Plany inwestycyjne do 2030 r. opiewają na prawie 28 mld zł, ale producenci nie nadążają z realizacją zamówień – od rozstrzygnięcia kontraktu do dostaw mija nierzadko blisko 5 lat. Od 2024 r. spółka odebrała 270 nowych i zmodernizowanych wagonów, a do końca 2027 r. planuje odbiór 114 nowych wagonów, pierwszych 16 dwusystemowych zespołów trakcyjnych oraz 99 wagonów zmodernizowanych – łącznie 229 jednostek. To może nie wystarczyć, zwłaszcza że w 2023 r. rozsypał się „przetarg stulecia” na 38 piętrowych pociągów push-pull i 45 lokomotyw wielosystemowych; jedyna oferta opiewała na ok. 206 mln zł za push-pull, więcej niż szybsze i pojemniejsze ICE 4 zamawiane przez Deutsche Bahn. Ratunkiem są zakupy z drugiej ręki – w ubiegłym roku PKP Intercity kupiło 50 używanych wagonów od Deutsche Bahn za 22 mln euro, nie wyklucza kolejnych. Prezes Janusz Malinowski tłumaczył, że to działanie pomostowe mające szybko zwiększyć podaż miejsc. Spółka potwierdziła bardzo duże zainteresowanie zakupem kolejnych 96 używanych wagonów wystawionych na sprzedaż przez DB. Ekspert Michał Beim wskazuje, że po pandemii Covid wzrosło zainteresowanie koleją, a handel używanym taborem wrócił do łask – niemieckie wagony trafiły do PKP Intercity oraz na trasy RegioJet i Leo Express.

🪙 MSCI zatwierdziło nowe zasady kwalifikowalności; decyzja o ewentualnym usunięciu Strategy 11 listopada

MSCI zatwierdziło nowe zasady kwalifikowalności, które mogą skutkować usunięciem Strategy (MSTR) Michaela Saylora oraz japońskiego Metaplanet z globalnych indeksów akcji. Zmiany wejdą w życie po zamknięciu 30 listopada, a ostateczna lista dotkniętych spółek ma zostać ogłoszona 11 listopada. Nowe reguły klasyfikują kwalifikujące się spółki nieoperacyjne jako niekwalifikujące się do włączenia do Global Investable Market Indexes. W sierpniowych konsultacjach MSCI zaproponowało proces przesiewowy, który identyfikuje firmy, których aktywa są głównie utrzymywane w celach inwestycyjnych, a nie operacyjnych. Metodologia ocenia spółki na podstawie aktywów operacyjnych, wydatków, przepływów pieniężnych, zmian wycen aktywów i zależności od zewnętrznego finansowania. Spółki, które nie przejdą testu aktywów operacyjnych i co najmniej czterech z pięciu dodatkowych testów finansowych, staną się niekwalifikowalne. Istniejący uczestnicy indeksu generalnie musieliby nie przejść testów w dwóch kolejnych rocznych ocenach, aby zostać usunięci. Wstępna symulacja MSCI, wykorzystująca dane z maja 2026 r., zidentyfikowała Strategy, Metaplanet oraz brytyjską spółkę inwestującą w uran Yellow Cake jako potencjalne przypadki usunięcia z MSCI ACWI Investable Market Index. Analitycy JPMorgan szacowali wcześniej, że Strategy może doświadczyć około 2,8 mld dolarów odpływu kapitału, jeśli zostanie usunięta z indeksów MSCI. Kwota ta może znacznie wzrosnąć, gdyby inni główni dostawcy indeksów przyjęli podobne ograniczenia. Potencjalna sprzedaż pochodziłaby od funduszy inwestycyjnych dostosowujących portfele do składu indeksów, a nie ze sprzedaży bitcoinów przez Strategy. Strategy sprzeciwia się proponowanym ograniczeniom, argumentując, że jej działalność związana z treasury bitcoinów nie powinna dyskwalifikować jej z głównych benchmarków akcji. Wcześniej Saylor opisał Strategy jako spółkę operacyjną z biznesem software'owym i strategią treasury bitcoinów, odrzucając porównania do funduszy inwestycyjnych. Spółka argumentuje również, że jej operacje treasury bitcoinów stanowią odrębny segment biznesowy, a proponowane testy finansowe mogą błędnie klasyfikować jej działalność. Spór pojawia się, gdy spółki typu bitcoin treasury w coraz większym stopniu polegają na finansowaniu kapitałem własnym i dłużnym w celu gromadzenia aktywów cyfrowych. Wykluczenie z głównych indeksów może zmniejszyć popyt na ich akcje i utrudnić przyszłe pozyskiwanie kapitału.

🇷🇺🇺🇦 Drony uderzyły w obiekty przemysłowe w obwodzie rostowskim w Rosji

Gubernator obwodu rostowskiego Jurij Slusar poinformował na Telegramie, że w ataku ukraińskich dronów na obiekty przemysłowe i magazynowe w południowej części regionu wybuchł pożar. W wyniku uderzeń jedna osoba została ranna. To kolejny w ostatnim czasie atak bezzałogowców na infrastrukturę przemysłową w głębi Rosji, wymierzony w obiekty logistyczne i produkcyjne wspierające wysiłek wojenny. Obwód rostowski jest kluczowym hubem tranzytowym i przemysłowym południa Rosji, przez który przechodzą szlaki zaopatrzeniowe dla frontu.

🇺🇸🇷🇺 Trump rozważa złagodzenie sankcji na rosyjską i irańską flotę cieni, by obniżyć ceny paliw

Reuters podał w czwartek, że administracja Donalda Trumpa rozważa objęcie łagodzeniem sankcji także tankowców przewożących ropę i produkty naftowe z Rosji i Wenezueli, a nie tylko z Iranu. Celem miałoby być zwiększenie globalnej podaży surowca i wywarcie presji na spadek cen paliw. Flota cieni to głównie stare, często anonimowo właścicielsko tankowce, które omijają zachodnie limity cenowe i systemy ubezpieczeń, obsługując eksport objętych sankcjami producentów. Ewentualne złagodzenie restrykcji uderzyłoby w mechanizm egzekwowania sankcji naftowych nałożonych na Moskwę po inwazji na Ukrainę oraz na Teheran i Caracas. Reuters nie podaje, na jakim etapie są prace ani jakiego rzędu statków miałyby dotyczyć zmiany. Analitycy Energy Aspects wcześniej ocenili, że większość objętych restrykcjami jednostek i tak aktywnie uczestniczyła w handlu w ciągu ostatnich trzech miesięcy, więc złagodzenie restrykcji raczej nie przyniesie znaczącej poprawy.

🤖🇺🇸 OpenAI udostępnia amerykańskim laboratoriom naukowym bezpłatny dostęp do modelu GPT-Rosalind na maksymalnie 12 miesięcy.

OpenAI ogłosiło 15 października 2026 r. plan akademicki Rosalind, skierowany do uprawnionych laboratoriów akademickich na amerykańskich uniwersytetach. W jego ramach placówki mogą otrzymać do 30 bezpłatnych stanowisk ChatGPT Business Standard na okres do 12 miesięcy, przy cenie 0 USD za użytkownika miesięcznie. Dostęp do samego modelu GPT-Rosalind nie jest automatyczny — wymaga zgody w ramach procedury zaufanego dostępu, a główny badacz lub kierownik laboratorium musi włączyć go każdemu członkowi osobno w ustawieniach administracyjnych obszaru roboczego. Plan obejmuje dostęp do wszystkich komercyjnie dostępnych najnowocześniejszych modeli OpenAI, z zastrzeżeniem standardowych limitów użytkowania. Oferta nie przewiduje środków ani dostępu do API, nie obsługuje opcji zerowego przechowywania danych, a przy konfiguracji wymagane jest podanie karty płatniczej. OpenAI deklaruje, że domyślnie nie wykorzystuje danych badawczych udostępnianych w ramach planu do trenowania swoich modeli. Laboratoria potrzebujące więcej niż 30 stanowisk mają kontaktować się z działem wsparcia, gdyż utworzenie osobnego płatnego obszaru roboczego nie przedłuży oferty ani nie przeniesie zatwierdzenia dostępu do GPT-Rosalind.